Swap konusunu biraz a\u00e7al\u0131m :
Elinizde TL varsa onu sat\u0131p istedi\u011finiz para birimini alabilirsiniz ve bunun i\u00e7in bir faiz \u00f6demeniz gerekmez. Ama Elinizde TL yoksa onu \u00f6d\u00fcn\u00e7 almak durumundas\u0131n\u0131zd\u0131r ve bunun bir maliyeti vard\u0131r. \u0130\u015fte bu Swap Faizi, elinde TL\u2019si olmayan yat\u0131r\u0131mc\u0131n\u0131n; \u00f6nce TL al\u0131p, onu a\u00e7\u0131\u011fa sat\u0131p ard\u0131ndan bununla USD almas\u0131n\u0131n maliyetidir.<\/p>\n\n\n\n
Swap, takas (De\u011fi\u015f-Toku\u015f) demektir. Paran\u0131n icat olmad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde de insano\u011flu takas yap\u0131yordu. Mesela bu\u011fday verip meyve , sebze verip tahta almak vb. Bu durumu trampa (takas) ekonomisine benzetebiliriz . Swap piyasas\u0131nda \u201calan\u201d ve \u201csatan\u201d olarak iki taraf bulunur ve bu iki taraf farkl\u0131 iki para birimini takaslamaktad\u0131r.
Burada Long ve Short kavramlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamakta fayda vard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n
\u201cLONG ETMEK\u201d bir \u015feyi SATIN ALMAK demektir. \u201cSHORTLAMAK\u201d ise elimizde var olmayan bir \u015feyi SATMAK demektir.<\/p>\n\n\n\n
Ancak elimizde olmayan bir \u015feyi satabilmemiz i\u00e7in \u00f6nce onu \u00d6D\u00dcN\u00c7 almam\u0131z gerekir. Tabi ki \u00f6d\u00fcn\u00e7 alman\u0131n bir maliyeti vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc kimse size mal\u0131n\u0131 bedavaya \u00f6d\u00fcn\u00e7 vermeyecektir.
E\u011fer bir mal\u0131 Shortlayacaksak , yani a\u00e7\u0131\u011fa satacaksak \u201conun de\u011ferinin d\u00fc\u015fece\u011fini \u00f6ng\u00f6r\u00fcyoruz \u201d demektir. O zaman \u00f6nce o mal\u0131 \u00f6d\u00fcn\u00e7 al\u0131r ve onu a\u00e7\u0131\u011fa satar\u0131z.
\u00d6rne\u011fin x mal\u0131n\u0131 \u00f6d\u00fcn\u00e7 ald\u0131ktan sonra 100 Liradan satt\u0131k ve sonra o mal\u0131 de\u011feri d\u00fc\u015f\u00fcnce 70 TL ye geri ald\u0131k. Bu i\u015flemden 30 Lira kar edildi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclse de asl\u0131nda bu NET kar de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc a\u00e7\u0131\u011fa satt\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00fcnden geri ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00fcne kadar ge\u00e7en s\u00fcrede i\u015fleyen \u00d6d\u00fcn\u00e7 Alma Masraf\u0131n\u0131 (Faiz) \u00f6dememiz gerekir. 30 Lira kardan bu faizi ve al\u0131m sat\u0131m masraflar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcnce geriye net kar\u0131 kal\u0131r. \u0130\u015fte swap faizlerinin artmas\u0131 fonlama maliyetini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u00e7in bu net kar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrecektir.
Yani bu rakam TL shortlamak (TL satmak) ; k\u0131saca USD alabilmek i\u00e7in TL bulmaya \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n maliyetidir ve TCMB faiz oranlar\u0131yla ilgisi yoktur.<\/p>\n\n\n\n
Londra TL swap faizinin artmas\u0131n\u0131 ise \u015f\u00f6yle \u00f6zetleyebiliriz :<\/p>\n\n\n\n
Yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131lar Dolar\/TL nin y\u00fckselece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in TL sat\u0131p Dolar almak istedi ancak ellerinde TL\u2019si olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Londra piyasas\u0131ndan TL bulma yoluna gittiler. TL bulmak da olduk\u00e7a zorla\u015fm\u0131\u015ft\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc Londra piyasas\u0131na TL sa\u011flayan bankalar TL miktar\u0131n\u0131 k\u0131st\u0131lar. Bunu nedeni ise A\u011fustos 2018 deki kanun maddesiyle T\u00fcrkiye\u2019de yerle\u015fik Bankalar\u0131n yurtd\u0131\u015f\u0131 piyasalara sa\u011flayacaklar\u0131 toplam TL miktar\u0131 \u00d6z sermayelerinin % 25i ile k\u0131s\u0131tl\u0131 olmas\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n
\u015eimdi yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131 bir yandan TL bulup onu sat\u0131p USD almak istiyor ama bir yandan da TL bulma ve o TL pozisyonunu ta\u015f\u0131ma maliyeti Y\u0131ll\u0131k %90 ve %200 lere \u00e7\u0131k\u0131yor. O zaman yapmas\u0131 gereken ; uzun USD pozisyonunu kapat\u0131p bu i\u015fe girmemesidir. Bu durumda da TL\u2019nin Dolar kar\u015f\u0131s\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcne SPEKULAT\u0130F oynayan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131 i\u00e7in cayd\u0131r\u0131c\u0131 bir \u00f6nlem al\u0131nm\u0131\u015f oldu. Asl\u0131nda bu durum TL\u2019nin de\u011fer kaybetmesini \u00f6nlemek ad\u0131na olumlu bir hamle olarak g\u00f6r\u00fcnebilir ama konu o kadar da basit de\u011fil. \u00d6yle olsa sonuna kadar TL arz\u0131n\u0131 azalt\u0131p, Dolar\/TL nin d\u00fc\u015fmesini sa\u011flayabiliriz. Ama bunu uzun bir s\u00fcre yaparsan\u0131z yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131, Uluslararas\u0131 swap piyasalar\u0131ndan TL bulma maliyeti art\u0131nca elinde T\u00fcrk varl\u0131klar\u0131 varsa onlar\u0131 satarak TL bulur. Yani, Borsa\u2019daki T\u00fcrk \u015firketlerine yat\u0131r\u0131m\u0131 varsa onlar\u0131 (T\u00fcrk \u015eirketlerine ait hisse senetlerini ) satar TL bulur ve bu durum Borsa endeksinde sert d\u00fc\u015f\u00fc\u015flere ve kay\u0131plara neden olur.
Ayr\u0131ca yine TL bulmak i\u00e7in Borsa sat\u0131\u015f\u0131ndan sonra elinde T\u00fcrk tahvili varsa onu da satar. Tahvil sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131n artmas\u0131 do\u011fal olarak tahvil fiyatlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr, ucuzlayan tahvillerin de faizi artar. Nitekim tahvil faizleri bu sebepten dolay\u0131 %18 lerden % 19.53\u2019e \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131n\u0131n TL bulma ihtiyac\u0131 ve i\u015ftah\u0131 daha da artarsa bu defa elindeki Likit olmayan varl\u0131klar\u0131 da satma yoluna gider.
K\u0131saca: Swap faizlerinin artmas\u0131 TL\u2019yi Sat\u0131p USD almak isteyen Spek\u00fclatif yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc k\u0131sa vadede kesip i\u015fimize yarasa da uzun vadede, TL bulamayan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131y\u0131 T\u00fcrk piyasalar\u0131ndan so\u011futur ki bu da TL\u2019nin itibar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr, Hisse senetlerimizi ve tahvilimizi satt\u0131r\u0131r. Yeni yat\u0131r\u0131mc\u0131y\u0131 ka\u00e7\u0131r\u0131r. BIST te ki yabanc\u0131 sermaye pay\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131rsak bu durum hi\u00e7 de k\u00fc\u00e7\u00fcmsenemeyecek olumsuz sonu\u00e7lar do\u011furur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Swap konusunu biraz a\u00e7al\u0131m :Elinizde TL varsa onu sat\u0131p istedi\u011finiz para birimini alabilirsiniz ve bunun i\u00e7in bir faiz \u00f6demeniz gerekmez. Ama Elinizde TL yoksa onu \u00f6d\u00fcn\u00e7 almak durumundas\u0131n\u0131zd\u0131r ve bunun bir maliyeti vard\u0131r. \u0130\u015fte bu Swap Faizi, elinde TL\u2019si olmayan yat\u0131r\u0131mc\u0131n\u0131n; \u00f6nce TL al\u0131p, onu a\u00e7\u0131\u011fa sat\u0131p ard\u0131ndan bununla USD almas\u0131n\u0131n maliyetidir. Swap, takas (De\u011fi\u015f-Toku\u015f) […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1854,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-1853","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-finans"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.ahmetcemaliadir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1853","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.ahmetcemaliadir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.ahmetcemaliadir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ahmetcemaliadir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ahmetcemaliadir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1853"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.ahmetcemaliadir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1853\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1855,"href":"http:\/\/www.ahmetcemaliadir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1853\/revisions\/1855"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ahmetcemaliadir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1854"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.ahmetcemaliadir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1853"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ahmetcemaliadir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1853"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ahmetcemaliadir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1853"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}