{"id":1847,"date":"2021-11-12T11:24:13","date_gmt":"2021-11-12T08:24:13","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ahmetcemaliadir.com\/tr\/?p=1847"},"modified":"2021-11-12T11:24:14","modified_gmt":"2021-11-12T08:24:14","slug":"teminat-mektubu-uygulamalarinda-ortaya-cikan-sorunlar","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.ahmetcemaliadir.com\/tr\/2021\/11\/12\/teminat-mektubu-uygulamalarinda-ortaya-cikan-sorunlar\/","title":{"rendered":"Teminat Mektubu Uygulamalar\u0131nda Ortaya \u00c7\u0131kan Sorunlar"},"content":{"rendered":"\n

BANKA TEM\u0130NAT MEKTUPLARI UYGULAMALARINDA
ORTAYA \u00c7IKAN BA\u015eLICA SORUNLAR<\/strong><\/p>\n\n\n\n

I. G\u0130R\u0130\u015e<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bilindi\u011fi gibi banka teminat mektuplar\u0131n\u0131n \u2013 BK. 110. madde d\u0131\u015f\u0131nda \u2013 yasal d\u00fczenlemesi bulunmamakta, i\u00e7erikleri itibariyle garanti s\u00f6zle\u015fmesi oldu\u011fu kabul edilen banka teminat mektuplar\u0131 uygulamas\u0131nda Yarg\u0131 kararlar\u0131 ve baz\u0131 hallerde Yarg\u0131tay\u2019\u0131n yan\u0131 s\u0131ra \u00f6zel Yasa h\u00fck\u00fcmleri de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutulmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu konferansta esas itibariyle Banka teminat mektuplar\u0131 uygulamalar\u0131nda ba\u015fl\u0131ca sorunlar\u0131 olu\u015fturan, \u00e7e\u015fitli Banka uygulamac\u0131lar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 ve tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 istedikleri sorunlar \u00fczerinde durulmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

II. BA\u015eLICA SORUNLAR<\/strong><\/p>\n\n\n\n

  1. Teminat Mektuplar\u0131n\u0131n \u015eekli, \u0130\u00e7eri\u011fi ve Hukuki Niteli\u011fi<\/strong><\/li><\/ol>\n\n\n\n

    Banka teminat mektuplar\u0131 ile banka (garanti veren) muhataba (garanti alan) kar\u015f\u0131 bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015finin (lehtar) fiilini taahh\u00fct etmektedir.<\/p>\n\n\n\n

    Teminat mektubunun i\u00e7eri\u011fine g\u00f6re, bankan\u0131n taahh\u00fcd\u00fc bir kefalet ya da bir garanti s\u00f6zle\u015fmesi olu\u015fturabilecektir. Nitekim Yarg\u0131tay \u0130\u00e7tihad\u0131 Birle\u015ftirme karar\u0131nda (11.06.1969, 64\/4, 69\/6, RG. 03. Ekim. 1969, sa:13317) i\u00e7eri\u011fine g\u00f6re bir banka dilerse kefalet \u015feklinde dilerse garanti s\u00f6zle\u015fmesi niteli\u011finde teminat mektubu verebilir denilmektedir. Teminat mektubu kefalet \u015feklinde verilirse ge\u00e7erlilik \u015fart\u0131 olarak yaz\u0131l\u0131 \u015fekle tabi olarak, d\u00fczenlenmemi\u015f olan bir garanti s\u00f6zle\u015fmesi \u015feklinde verilirse ge\u00e7erlilik \u015fart\u0131 olarak de\u011fil, ispat \u015fart\u0131 olarak yaz\u0131l\u0131 \u015fekil aranacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

    T\u00fcrk Hukukunda ilk banka teminat mektuplar\u0131 metinleri Devlet ve Kamu Kurulu\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131lan ihalelerle ilgili olarak 1927 y\u0131l\u0131nda Bakanlar Kurulu karar\u0131n\u0131n eki olarak \u2013 teminat\u0131 katiye mektubu, teminat\u0131 muvakkate mektubu ad\u0131 alt\u0131nda \u2013 belirlenmi\u015f olup; bu teminat mektuplar\u0131 metinleri bug\u00fcn de baz\u0131 de\u011fi\u015fikliklerle \u2013 \u00f6rne\u011fin kefil oldu\u011fundan ibaresi yerine garanti etti\u011finden denilerek \u2013 gerek kamu kurulu\u015flar\u0131na, gerekse \u00f6zel t\u00fczel ve ger\u00e7ek ki\u015filere hitaben bankalar taraf\u0131ndan verilmektedir. Banka teminat mektuplar\u0131n\u0131n hukuki niteli\u011fini bu mektuplar\u0131n i\u00e7eri\u011fi belirlemektedir.<\/p>\n\n\n\n

    Uygulamada t\u00fcm banka teminat mektuplar\u0131nda genellikle a\u015fa\u011f\u0131daki ibareler veya benzerleri yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

    Banka muhataba hitaben;<\/p>\n\n\n\n

    \u2026. azami \u2026 TL\u2019s\u0131na kadar Bankam\u0131z garanti etti\u011finden, ad\u0131 ge\u00e7enin (lehtar\u0131n) y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini k\u0131smen ya da tamamen yerine getirmedi\u011fini bildiren ilk yaz\u0131l\u0131 talebinizde protesto \u00e7ekmeye, h\u00fck\u00fcm ve ad\u0131 ge\u00e7enin iznini almaya gerek kalmaks\u0131z\u0131n ve \u2026(lehtar) ile aran\u0131zda \u00e7\u0131kacak herhangi bir uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 ve bunun ak\u0131bet ve kanuni sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 dikkate almaks\u0131z\u0131n yukar\u0131da yaz\u0131l\u0131 tutar\u0131 nakden ve derhal ve tamamen ve talep an\u0131ndan \u00f6deme zaman\u0131na kadar ge\u00e7ecek g\u00fcnlere ait kanuni faizi ile birlikte \u00f6deyece\u011fimizi Banka ad ve hesab\u0131na taahh\u00fct ve beyan ederiz demektedir.<\/p>\n\n\n\n

    Yarg\u0131tay\u2019\u0131n \u0130\u00e7tihad\u0131 Birle\u015ftirme kararlar\u0131nda \u2013 1967 ve 1969 tarihli \u2013 teminat mektubunda yer alan bu ibarelerin, kefilin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc a\u015ft\u0131\u011f\u0131, garanti verenin fer\u2019i de\u011fil, asli bor\u00e7 alt\u0131na girdi\u011fi gerek\u00e7eleriyle bu mektuplar\u0131n kefalet de\u011fil, fakat garanti s\u00f6zle\u015fmesi niteli\u011finde oldu\u011fu kabul edilmi\u015f; bu \u0130\u00e7tihad\u0131 Birle\u015ftirme kararlar\u0131ndan sonra verilen mahkeme kararlar\u0131 bu y\u00f6nde ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

    Ba\u015fkas\u0131n\u0131n fiilini taahh\u00fct ile ilgili tek d\u00fczenleme BK. 110. maddesinde yer almakta ise de; bu madde genel nitelikte olup; Yasalarda d\u00fczenlenmeyen garanti s\u00f6zle\u015fmelerinin h\u00fck\u00fcmlerini ve hukuki sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaktan uzakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

    Garanti s\u00f6zle\u015fmelerinin h\u00fck\u00fcmleri ve hukuki sonu\u00e7lar\u0131 Yarg\u0131 kararlar\u0131 ile belirlenmi\u015ftir. Garanti s\u00f6zle\u015fmelerinin Bor\u00e7lar Kanunu \u00f6zel h\u00fck\u00fcmlerinde d\u00fczenlenen kefaletten en \u00f6nemli farkl\u0131l\u0131klar\u0131, kefaletin as\u0131l borca ba\u011fl\u0131 fer\u2019i bir bor\u00e7 olmas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k, garanti s\u00f6zle\u015fmesi ile asli ve ba\u011f\u0131ms\u0131z bir bor\u00e7 alt\u0131na girilmesidir.<\/p>\n\n\n\n

    Kefil as\u0131l bor\u00e7luya ait def\u2019i ve itirazlar\u0131 alacakl\u0131ya kar\u015f\u0131 ileri s\u00fcrebildi\u011fi ve kanundan \u00f6t\u00fcr\u00fc alacakl\u0131n\u0131n haklar\u0131na halef oldu\u011fu halde; garanti veren muhataba kar\u015f\u0131 sadece kendisine ait def\u2019ileri ileri s\u00fcrebilmekte, muhataba \u00f6deme halinde ise; kanundan \u00f6t\u00fcr\u00fc bor\u00e7luya ait haklara halef olamamaktad\u0131r. Bankalar muhataba \u00f6deme halinde m\u00fc\u015fterileri lehtara rucu haklar\u0131n\u0131; bor\u00e7lu lehtar ile yapt\u0131klar\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler ile sa\u011flamaktad\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n

    Yarg\u0131 kararlar\u0131 ile bir garanti s\u00f6zle\u015fmesi olu\u015fturan banka teminat mektuplar\u0131 ile bankalar belli bir riski garanti ettiklerinden, m\u00fccerret bir bor\u00e7 alt\u0131na girmediklerinden; garanti edilen riskin do\u011fmamas\u0131 veya sona ermesi halinde muhataba kar\u015f\u0131 sorumlu tutulmayacaklard\u0131r. Bankan\u0131n riskin do\u011fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya sona erdi\u011fini ileri s\u00fcrmesi halinde, muhatab\u0131n ancak Yasal yollara ba\u015fvurarak \u2013 \u00f6deme emri g\u00f6nderme, dava a\u00e7ma \u2013 hakk\u0131n\u0131 arayabilece\u011fi, banka teminat mektuplar\u0131n\u0131n k\u0131ymetli evrak olmad\u0131\u011f\u0131 da kabul edilmi\u015f bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

    Bu a\u00e7\u0131klamalar g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutuldu\u011funda;<\/p>\n\n\n\n

    • \u015earta ba\u011fl\u0131 teminat mektubu verilebilece\u011fi; bankan\u0131n ancak \u015fart\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi halinde ilk talepte kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z \u00f6deme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn do\u011faca\u011f\u0131; \u015fart\u0131n do\u011fdu\u011funu ispat y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn garanti alan muhataba ait oldu\u011fu<\/li>
    • Teminat mektuplar\u0131 metinlerinde yer alan \u201cihtilaflar\u0131n kanuni neticeleri dikkate al\u0131nmaks\u0131z\u0131n \u00f6deme taahh\u00fcd\u00fc\u201d ibaresini teminat mektubunun \u00f6denmesinin ihtiyati tedbirle \u00f6nlenmesini kapsamad\u0131\u011f\u0131, di\u011fer bir deyi\u015fle bankan\u0131n ihtiyati tedbiri yerine getirmek zorunda oldu\u011fu; bankan\u0131n bu tedbire uymamas\u0131; muhataba \u00f6demede bulunmas\u0131 halinde; ilgili banka g\u00f6revlisinin bir aydan alt\u0131 aya kadar hapis cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 (MUMK 113\/a); buna kar\u015f\u0131l\u0131k riskin do\u011fmas\u0131 halinde, bankan\u0131n \u00f6rne\u011fin lehtar ile muhatap aras\u0131ndaki ihtilaflar ve bunun kanuni neticelerini dikkate almadan \u00f6deme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bulundu\u011fu<\/li>
    • Teminat mektuplar\u0131ndaki \u201cher t\u00fcrl\u00fc vergi ve masraftan ari olarak \u00f6deme taahh\u00fcd\u00fc i\u00e7eren\u201d ibarelerin ge\u00e7erli oldu\u011fu, bu konuda m\u00fc\u015fteriden (lehtar) al\u0131nan taahh\u00fctnamelere dayan\u0131larak muhataba \u00f6deme halinde m\u00fc\u015fteriye rucu edilebilece\u011fi<\/li>
    • Kamu T\u00fczel ki\u015filerinin bor\u00e7lanmalar\u0131n\u0131n veya kredi almalar\u0131n\u0131n kanunlarla yasaklanm\u0131\u015f olmas\u0131 ehliyetsizlik anlam\u0131 ta\u015f\u0131yaca\u011f\u0131ndan, bankalar\u0131n kamu t\u00fczel ki\u015fisi lehine bir gayri nakdi kredi olu\u015fturan teminat mektubu d\u00fczenlenmesinin m\u00fcmk\u00fcn olmayaca\u011f\u0131, teminat mektubunun nakit kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 verilmesinin mektubun gayri nakdi kredi niteli\u011fini etkilemeyece\u011fi sadece Bankac\u0131l\u0131k Yasas\u0131n\u0131n 55\/a maddesine g\u00f6re kredi s\u0131n\u0131rlamalar\u0131na tabi olmayaca\u011f\u0131; buna kar\u015f\u0131l\u0131k bir \u00f6zel t\u00fczel ki\u015finin ana s\u00f6zle\u015fmesinde zikredilen hususlar\u0131n; t\u00fczel ki\u015finin borcunu teminen lehine teminat mektubu verilmesini engellemeyece\u011fi (TTK. Md. 137); istisnai olarak ana s\u00f6zle\u015fmede \u00f6rne\u011fin t\u00fczel ki\u015finin lehine teminat mektubu alamayaca\u011f\u0131 h\u00fckm\u00fc varsa buna uyulmas\u0131 gerekece\u011fi sonucuna var\u0131lacakt\u0131r.<\/li><\/ul>\n\n\n\n
      1. Teminat mektubuyla do\u011fmu\u015f ve do\u011facak alacaklar\u0131n garanti edilmesi (Belli risk garantisi)<\/strong><\/li><\/ol>\n\n\n\n

        Teminat mektuplar\u0131 bir garanti mukavelesi olup; bu mektuplarla belli bir risk garanti edilmektedir. Risk ile daima m\u00fcstakbel, muhtemel bir olay kastedilmektedir. Bir olay\u0131n vukuu veya vuku bulmamas\u0131 muhakkak ise riskten s\u00f6z edilemez. Ancak taraflar objektif kesinlikten haberdar de\u011filler ise, taraflarca ger\u00e7ek durumun bilinmesi risk kavram\u0131na girecektir.<\/p>\n\n\n\n

        Bir bankan\u0131n do\u011fmu\u015f bir zarar\u0131 \u00f6demeyi taahh\u00fct etmesi ge\u00e7erli olmakla birlikte bu taahh\u00fct ku\u015fkusuz bir garanti s\u00f6zle\u015fmesi olmayacak; durumuna g\u00f6re bir borcun nakli ya da borcu kat\u0131lma, bor\u00e7lu ile birlikte borcu \u00fcstlenme olu\u015fturabilecektir.<\/p>\n\n\n\n

        Uygulamada \u00f6zellikle \u015firketler ve bayiler aras\u0131ndaki s\u00f6zle\u015fmeler i\u00e7in talep edilen teminat mektuplar\u0131n\u0131n Firma ile bayi aras\u0131nda akdedilmi\u015f \u2026 tarihli s\u00f6zle\u015fmeden do\u011fmu\u015f ve do\u011facak alacaklar\u0131n garanti edildi\u011fi ibaresi teminat mektubunun niteli\u011fine ayk\u0131r\u0131 olup, do\u011fmu\u015f alacaklar\u0131n \u00f6denmesi halinde kontrgaranti vermi\u015f olan lehtara rucu edilememe riski ortaya \u00e7\u0131kabilecektir. Mutlaka bu tip teminat mektubu verilmesi gerekiyorsa; kontrgaranti metninde do\u011fmu\u015f alacaklarla ilgili \u00f6zel d\u00fczenleme yap\u0131lmal\u0131 ve banka taraf\u0131ndan bilinse de, bilinmese de do\u011fmu\u015f alacaklar\u0131 \u00f6deme halinde rucu hakk\u0131 oldu\u011fu belirtilmelidir.<\/p>\n\n\n\n

        1. T\u00fcrkiye\u2019deki bankalar\u0131n yabanc\u0131 dilde teminat mektubu d\u00fczenlemesi<\/strong><\/li><\/ol>\n\n\n\n

          Bir garanti s\u00f6zle\u015fmesi olan banka teminat mektuplar\u0131 Bor\u00e7lar Kanununa tabi olup, Bor\u00e7lar Kanunu a\u00e7\u0131s\u0131ndan banka teminat mektuplar\u0131n\u0131n yabanc\u0131 dilde d\u00fczenlenmesi hukuken ge\u00e7erlidir.<\/p>\n\n\n\n

          Buna kar\u015f\u0131l\u0131k 1926 tarihli ve 805 say\u0131l\u0131 \u0130ktisadi M\u00fcesseselerde Mecburi T\u00fcrk\u00e7e kullan\u0131lmas\u0131 hakk\u0131nda kanun, T\u00fcrk tabiiyetindeki \u015firketlerin T\u00fcrkiye dahilindeki her t\u00fcrl\u00fc s\u00f6zle\u015fmelerini T\u00fcrk\u00e7e d\u00fczenlemelerini amirdir.<\/p>\n\n\n\n

          a. T\u00fcrkiye\u2019de kurulu bankalar\u0131n d\u00fczenledikleri teminat mektuplar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

          Madde 1 T\u00fcrkiye Tabiiyetindeki her nevi \u015firket ve m\u00fcesseseler, T\u00fcrkiye dahilindeki her nev\u2019i mukavele, muhabere, hesap ve defterlerini T\u00fcrk\u00e7e tutmaya mecburudurlar.<\/p>\n\n\n\n

          T\u00fcrkiye tabiiyetindeki \u015firketler tan\u0131m\u0131na T\u00fcrkiye\u2019de kurulu t\u00fcm bankalar \u2013 bu bankalar\u0131n ortaklar\u0131n\u0131n yabanc\u0131 olmas\u0131 dahil \u2013 girmektedirler.<\/p>\n\n\n\n

          T\u00fcrk Bankas\u0131n\u0131n teminat mektubunu bir t\u00fczel ki\u015fiye veya ger\u00e7ek ki\u015fiye hitaben vermesi aras\u0131nda fark yoktur. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k yabanc\u0131 bankalar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de faaliyetine izin verilen \u015fubeleri 2. madde h\u00fck\u00fcmlerine tabidirler.<\/p>\n\n\n\n

          805 say\u0131l\u0131 Yasan\u0131n uygulanmas\u0131 ile ilgili olarak Yarg\u0131tay (11. HD., 30.11.1979, 3303\/5469, YKD 1980, sa: 3, sh. 388 vd.) bir teminat mektubunda yer alan teminat mektubunun 15.03.1975 g\u00fcn\u00fcn\u00fc ge\u00e7memek \u00fczere y\u00fckleme tarihinden itibaren bir ay sonras\u0131na kadar ge\u00e7erli olaca\u011f\u0131 \u015fart\u0131 \u0130ngilizce yaz\u0131l\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in ge\u00e7ersiz saym\u0131\u015f ve mektup vadesiz teminat mektubu olarak kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

          Ayn\u0131 Yarg\u0131tay karar\u0131nda, T\u00fcrkiye\u2019de kurulu \u015firketlerin asl\u0131nda T\u00fcrk\u00e7e olarak d\u00fczenlenen bir s\u00f6zle\u015fmeye i\u015fin niteli\u011fi ve \u00f6zelli\u011finin yabanc\u0131 terim ve tabirlerin aynen kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lmas\u0131 halinde, taraflar\u0131n beynelmilel terim ve tabirleri \u00f6zel \u015fart olarak yazd\u0131rmalar\u0131n\u0131n; m\u00fcmk\u00fcn ve ge\u00e7erli olaca\u011f\u0131 kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

          Nitekim Yarg\u0131tay daha sonraki bir karar\u0131nda da (11.HD., 07.04.1980, 1912\/1864);<\/p>\n\n\n\n

          Teminat mektubunda Frans\u0131zca olarak yaz\u0131lan belgelendirme \u015fart\u0131, niteli\u011fi ve \u00f6zelli\u011fi itibariyle beynelmilel terim ve tabirlerin aynen kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 gibi; Frans\u0131zca yaz\u0131lan \u015fartta T\u00fcrk\u00e7e olarak yaz\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn ve ola\u011fan bulunan garantinin belgelendirme ko\u015fuluna ili\u015fkindir demi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

          T\u00fcrk bankalar\u0131n\u0131n s\u00f6zle\u015fmelerini T\u00fcrk\u00e7e d\u00fczenleme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri T\u00fcrkiye dahilinde ki s\u00f6zle\u015fmelerle s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Bu nedenle T\u00fcrk bankalar\u0131 s\u00f6zle\u015fmenin di\u011fer taraf\u0131n\u0131n yurt d\u0131\u015f\u0131nda olmas\u0131 halinde s\u00f6zle\u015fme yabanc\u0131 dilde d\u00fczenlenebilecektir.<\/p>\n\n\n\n

          T\u00fcrkiye\u2019de kurulu bir banka, T\u00fcrkiye\u2019de ki ve yurtd\u0131\u015f\u0131ndaki \u015fubeleri ile bir b\u00fct\u00fcn olu\u015fturmakta ve \u015fubeler aras\u0131nda s\u00f6zle\u015fme d\u00fczenlenmesi hukuken m\u00fcmk\u00fcn bulunmamaktad\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k 1. maddede \u015firketlerin muhaberatlar\u0131n\u0131 T\u00fcrk\u00e7e yapmalar\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmekte ise de; Bankan\u0131n genel m\u00fcd\u00fcrl\u00fckleri ve yurt i\u00e7i \u015fubeleri ile yurt d\u0131\u015f\u0131ndaki \u015fubeleri ile yaz\u0131\u015fmalar\u0131 \u2013 T\u00fcrkiye dahilinde olmad\u0131\u011f\u0131ndan \u2013 gerekti\u011finde ge\u00e7erli olarak yabanc\u0131 dilde yap\u0131labilecektir.<\/p>\n\n\n\n

          Bankan\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de ki \u015fubelerinin, yurt d\u0131\u015f\u0131ndaki \u015fubeler ad\u0131na, yurt d\u0131\u015f\u0131 \u015fubelere vekaleten yapt\u0131klar\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerinin de T\u00fcrkiye dahilinde i\u015flem olmad\u0131\u011f\u0131 ve T\u00fcrk\u00e7e yap\u0131lmas\u0131n\u0131n zorunlu bulunmad\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclebilecektir. Keza, bankan\u0131n yurt d\u0131\u015f\u0131ndaki \u015fubesiyle m\u00fc\u015fterisi aras\u0131ndaki s\u00f6zle\u015fme yurtd\u0131\u015f\u0131nda inikat ediyorsa, bu s\u00f6zle\u015fme de T\u00fcrkiye dahilinde yap\u0131lm\u0131\u015f bir s\u00f6zle\u015fme say\u0131lmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

          Bor\u00e7lar Kanununun \u201cgaipler aras\u0131nda vukuu bulan bir akdin hangi zamana istinat etti\u011fi\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 10. maddesinin 2. f\u0131kras\u0131na g\u00f6re \u201ce\u011fer sarih bir kabule ihtiya\u00e7 bulunmaz ise akdin h\u00fckm\u00fc icab\u0131n vusul\u00fc an\u0131ndan itibaren h\u00fck\u00fcm ifade eder\u201d T\u00fcrk Bankas\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019deki bir \u015fubesi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile, T\u00fcrkiye\u2019deki m\u00fc\u015fterisinin yurtd\u0131\u015f\u0131ndaki \u015fubesiyle yapt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zle\u015fme yurt d\u0131\u015f\u0131nda inikat edece\u011finden \u201cT\u00fcrkiye dahilinde\u201d bir s\u00f6zle\u015fme say\u0131lmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

          Yarg\u0131tay\u2019a intikal eden bir olayda davac\u0131, daval\u0131 T\u00fcrk Bankas\u0131n\u0131n Pendik \u015eubesine; yurt d\u0131\u015f\u0131ndaki Bahreyn \u015fubesine % 24 faiz ile yat\u0131r\u0131lmak \u00fczere TL yat\u0131rm\u0131\u015f ve para yat\u0131r\u0131l\u0131rken vadeli\/spot al\u0131m sat\u0131m s\u00f6zle\u015fmesinin \u0130ngilizcesini imzalam\u0131\u015ft\u0131r ve bu nedenle zarar u\u011fram\u0131\u015f, \u0130ngilizce s\u00f6zle\u015fmenin ge\u00e7ersiz oldu\u011funu ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Daval\u0131 banka Bahreyn\u2019de s\u00f6zle\u015fmenin \u0130ngilizce yap\u0131lmas\u0131n\u0131n yasal zorunluluk oldu\u011funu savunmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

          Yarg\u0131tay (11. hd., 04.05.2009, 2051\/5292); bu i\u015flemin Bahreyn \u015eubesi ad\u0131na yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya s\u00f6zle\u015fmenin T\u00fcrkiye\u2019de mi, yoksa Bahreyn\u2019de mi inikat etti\u011fini, o takdirde T\u00fcrkiye dahilinde bir i\u015flem say\u0131l\u0131p say\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmaks\u0131z\u0131n 805 say\u0131l\u0131 Yasan\u0131n 1 ve 4. maddelerine dayanarak daval\u0131 bankan\u0131n, davac\u0131n\u0131n imzas\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan \u0130ngilizce belgeye dayanmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131, davac\u0131 taraf\u0131ndan yat\u0131r\u0131lan bedeli, davac\u0131n\u0131n emir ve talimat\u0131 olmadan d\u00f6vize \u00e7eviremeyece\u011fi sonucuna varm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

          b. Yabanc\u0131 bankalar ve bu bankalar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019deki \u015fubelerinin d\u00fczenledikleri teminat mektuplar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

          Yabanc\u0131 bankalar ve bu bankalar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de faaliyette bulunan \u015fubeleri 805 say\u0131l\u0131 Yasan\u0131n 2. f\u0131kras\u0131na tabidirler.<\/p>\n\n\n\n

          Madde 2: Ecnebi \u015firket ve m\u00fcesseseler i\u00e7in bu mecburiyet T\u00fcrk m\u00fcessesi ile ve T\u00fcrkiye tebaas\u0131ndan olan efrat ile muhabere, muamele ve temaslar\u0131na ve devair ve memurini devletten birine ibraz mecburiyetinde bulunduklar\u0131 evrak ve defterlerine hasredilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

          1. maddede, 1. maddeden farkl\u0131 olarak \u201cmukavele\u201dye yer verilmemi\u015ftir.<\/strong><\/li><\/ol>\n\n\n\n

            Yarg\u0131tay da (11. HD., 07.10.1986, 4231\/5032) bir karar\u0131nda 805 say\u0131l\u0131 Yasan\u0131n 1 ve 2. maddelerine at\u0131f yaparak \u2026 T\u00fcrk \u015firketleri ile m\u00fcesseselerinin yabanc\u0131 \u015firket ve m\u00fcesseselerle T\u00fcrk\u00e7e d\u0131\u015f\u0131nda bir dil ile yap\u0131lan s\u00f6zle\u015fmelerinin ge\u00e7erlili\u011finin yasaklanmam\u0131\u015f bulundu\u011fu sonucuna varm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum T\u00fcrkiye\u2019de kurulu bankalarla T\u00fcrkiye\u2019deki yabanc\u0131 banka \u015fubeleri aras\u0131nda haks\u0131z rekabet olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

            c. Teminat mektuplar\u0131n\u0131 T\u00fcrk\u00e7e d\u00fczenleme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne uymaman\u0131n hukuki sonu\u00e7lar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            T\u00fcrk bankalar\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye dahilindeki her t\u00fcrl\u00fc s\u00f6zle\u015fmelerde T\u00fcrk\u00e7e d\u00fczenleme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne ayk\u0131r\u0131 hareket etmeleri halinde ayk\u0131r\u0131 hareket eden hakk\u0131nda adli para cezas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmekte ise de (Md. 7) bu husus s\u00f6zle\u015fmeyi ge\u00e7ersiz k\u0131lmamakta; hukuki sonu\u00e7lara 4. maddede de\u011finilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

            Madde 4: Bu kanunun mevkii meriyete vaz\u2019\u0131ndan sonra birinci ve ikinci maddeler ahkam\u0131na muhalif olarak tanzim k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f olan evrak ve vesaik \u015firket ve m\u00fcesseseler lehine nazar\u0131 itibara al\u0131nmaz.<\/p>\n\n\n\n

            Teminat mektubunun T\u00fcrk\u00e7e d\u00fczenlenmi\u015f olmas\u0131; ancak mektup i\u00e7inde baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerde \u00f6rne\u011fin yabanc\u0131 dildeki \u015fartlara yer verilmi\u015f olmas\u0131 halinde bu \u015fartlar yaz\u0131lmam\u0131\u015f say\u0131lacak, banka kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z bir taahh\u00fct alt\u0131na girmi\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

            Yarg\u0131tay bir karar\u0131nda (11. HD., 07.04.1980, 1912\/1864) \u2026 bankan\u0131n d\u00fczenleyerek, davac\u0131 idareye verdi\u011fi teminat mektubuna Frans\u0131zca olarak yazd\u0131\u011f\u0131 belgelendirme \u015fart\u0131n\u0131n 805 say\u0131l\u0131 kanunun 4. maddesi uyar\u0131nca daval\u0131 yarar\u0131na dikkate al\u0131nmamas\u0131 gerekir demi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

            Teminat mektubunun k\u0131smen T\u00fcrk\u00e7e k\u0131smen yabanc\u0131 dilde d\u00fczenlenmeyip, tamam\u0131n\u0131n yabanc\u0131 dilde d\u00fczenlenmesi halinde de; mektup ge\u00e7erlili\u011fini koruyacak; mektup muhatab\u0131 \u2013 T\u00fcrk veya yabanc\u0131, t\u00fczel ki\u015fi veya ger\u00e7ek ki\u015fi \u2013 mektuba dayanarak bankan\u0131n y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmesini isteyebilecek; ancak mektupta banka lehine hususlar varsa \u2013 vade \u015fart\u0131; mektup bedelinin \u00f6denmesinin baz\u0131 belgelerin ibraz\u0131na tabi tutulmas\u0131 gibi \u2013 banka bunlar\u0131 ileri s\u00fcremeyecektir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k; bankan\u0131n m\u00fc\u015fterisi mektup lehtar\u0131; bankan\u0131n muhataba \u00f6deme halinde kendisine rucu etti\u011finde, hukuki ihtilaf \u00e7\u0131karabilecek, en az\u0131ndan bankan\u0131n kendisini uyarma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc bulundu\u011funu ileri s\u00fcrebilecektir.<\/p>\n\n\n\n

            Bu durumda, lehtar\u0131n yaz\u0131l\u0131 olarak mektubun \u0130ngilizce verilmesini talep etmesi; 805 say\u0131l\u0131 yasa gere\u011fi yabanc\u0131 dildeki hususlar\u0131 bankan\u0131n ileri s\u00fcrmesini ve muhatab\u0131n talebi halinde mektup bedelini \u00f6demeye mecbur ve yetkili oldu\u011funu ve kendisine rucu edece\u011fini kabul ve taahh\u00fct etmesi uygun olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

            Teminat mektubunda yer alan yabanc\u0131 dildeki bir ibarenin ge\u00e7ersiz olmas\u0131 ve bankan\u0131n bu durumda teminat mektubunu vermeyece\u011fini ispat etmesi halinde BK. 20\/2. maddesinin uygulan\u0131p uygulanmayaca\u011f\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lacakt\u0131r. Bu maddeye g\u00f6re Akdin muhtevi oldu\u011fu \u015fartlardan bir k\u0131sm\u0131n\u0131n butlan\u0131 akdi iptal etmeyip yaln\u0131z \u015fart la\u011fvolur. Fakat bunlar olmaks\u0131z\u0131n akdin yap\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131n meczum bulundu\u011fu takdirde akitler tamam\u0131yla bat\u0131l addolunur.<\/p>\n\n\n\n

            Yukar\u0131daki a\u00e7\u0131klamalar g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutularak<\/p>\n\n\n\n

            • D\u00fcnya Bankas\u0131, Avrupa Yat\u0131r\u0131m Bankas\u0131 vb yabanc\u0131 kurulu\u015flar taraf\u0131ndan finansa edilen projeler kapsam\u0131nda T\u00fcrk Kamu Kurulu\u015flar\u0131n\u0131n a\u00e7m\u0131\u015f oldu\u011fu ihalelerde hem lehtar, hem de muhatap kamu kurulu\u015funun T\u00fcrkiye\u2019^de3 yerle\u015fik olmas\u0131na ra\u011fmen finans\u00f6r yabanc\u0131 oldu\u011fundan kamu kurulu\u015flar\u0131n\u0131n \u0130ngilizce teminat mektubu talep etmesi halinde, T\u00fcrk Bankas\u0131n\u0131n \u0130ngilizce teminat mektubu d\u00fczenlemesi 805 say\u0131l\u0131 yasan\u0131n 1. maddesine tabi olacak; mektubu d\u00fczenleyen banka teminat mektubunda lehine h\u00fck\u00fcmler varsa bunlardan yararlanamayacakt\u0131r. T\u00fcrk Bankas\u0131 bu durumda lehtar\u0131n verilmesini istedi\u011fi \u0130ngilizce mektup metnini; talebine eklemesini isteyecek; ayr\u0131ca lehtar bankan\u0131n 805 say\u0131l\u0131 Yasaya g\u00f6re; mektuptaki banka lehine h\u00fck\u00fcmlerden yararlanamayaca\u011f\u0131n\u0131n bilincinde oldu\u011fu; bankan\u0131n muhatab\u0131n ilk yaz\u0131l\u0131 tazmin talebi halinde kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z \u00f6deme ve kendisine rucu hakk\u0131 bulundu\u011fu t\u00fcm sorumlulu\u011fun kendisine ait oldu\u011fu konular\u0131nda bankaya bir taahh\u00fctname verecektir.<\/li>
            • Sw\u0131ft mesajl\u0131 metinlerinin \u0130ngilizce olmas\u0131 ve kontrgarantilerin garanti etti\u011fi \u0130ngilizce metinli standby L\/C veya teminat mektubu metnini i\u00e7erecek \u015fekilde yaz\u0131lmas\u0131n\u0131n, iki T\u00fcrk bankas\u0131 aras\u0131nda d\u00fczenlenen teminat mektuplar\u0131 ve kontrgarantiler a\u00e7\u0131s\u0131ndan sorun yarataca\u011f\u0131 ku\u015fkusuz ise de; bu durum 805 say\u0131l\u0131 Yasan\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131 etkilemeyecek, nihai ve kal\u0131c\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm 1926 tarihindeki gereksinmelere dayanarak \u00e7\u0131kar\u0131lan 805 say\u0131l\u0131 Yasan\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lmas\u0131 olacakt\u0131r. Anayasan\u0131n 3. maddesine g\u00f6re resmi dilin T\u00fcrk\u00e7e oldu\u011fu hususu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutularak bu \u00e7er\u00e7evede T\u00fcrk\u00e7enin zorunlu olarak kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n gerekli oldu\u011fu hallerin belirlenmesi \u2013 \u00f6rne\u011fin mahkemelerde; kamu kurum ve kurulu\u015flarda T\u00fcrk\u00e7enin kullan\u0131lmas\u0131 zorunlulu\u011fu \u2013 yeterli olacakt\u0131r.<\/li><\/ul>\n\n\n\n

              Bug\u00fcnk\u00fc durumda ise; T\u00fcrkiye dahilinde yabanc\u0131 dilde s\u00f6zle\u015fme ve di\u011fer i\u015flemler yapan banka; kimin ba\u015fvurusu veya talimat\u0131 ile bu i\u015flemleri yap\u0131yorsa, bu ki\u015fiden kendisini koruyucu taahh\u00fctname alacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

              • T\u00fcrkiye dahilinde \u0130ngilizce d\u00fczenlenen bir teminat mektubunun yabanc\u0131 \u00fclke kanunlar\u0131na tabi oldu\u011funun belirtilmesi halinde dahi 805 say\u0131l\u0131 Yasa, kamu d\u00fczeni ile ilgili oldu\u011fundan ge\u00e7erlili\u011fini koruyacakt\u0131r (Milletleraras\u0131 \u00d6zel hukuk ve Usul hukuku hakk\u0131nda kanun Md. 5).<\/li>
              • Yabanc\u0131 dilde d\u00fczenlenen teminat mektuplar\u0131nda vade tarihini, mektubu d\u00fczenleyen banka ileri s\u00fcremeyece\u011finden vade tarihine kadar tazmin talebinde bulunulmamas\u0131 halinde mektup h\u00fck\u00fcms\u00fcz olacakt\u0131r \u015feklinde veya benzeri null and void ibaresinin eklenip eklenmemesinin hukuki sonucu olmayacak; mektup vadesiz kabul edilecektir.<\/li><\/ul>\n\n\n\n
                1. T\u00fcrkiye\u2019deki Bankalar\u0131n Yabanc\u0131 para \u00fczerinden teminat mektubu d\u00fczenlemesi<\/strong><\/li><\/ol>\n\n\n\n

                  Bir garanti s\u00f6zle\u015fmesi olu\u015fturan teminat mektuplar\u0131; Bor\u00e7lar Kanunu genel h\u00fck\u00fcmlerine tabi olup; Bor\u00e7lar Kanununa g\u00f6re yabanc\u0131 para \u00fczerinden teminat mektubu d\u00fczenlenmesi ge\u00e7erlidir.<\/p>\n\n\n\n

                  Buna kar\u015f\u0131l\u0131k; bankalar\u0131n yabanc\u0131 para \u00fczerinden ge\u00e7erli olarak teminat mektubu d\u00fczenleyip d\u00fczenleyemeyecekleri, taahh\u00fct alt\u0131na girip giremeyecekleri 32 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Paras\u0131n\u0131 K\u0131ymetini koruma karar\u0131na tabidir.<\/p>\n\n\n\n

                  Yabanc\u0131 para \u00fczerinden teminat mektubu d\u00fczenlenmesi; yabanc\u0131 para \u00fczerinden bir gayri nakdi kredi olu\u015fturdu\u011fundan 32 say\u0131l\u0131 karar\u0131n 18. maddesine tabidir.<\/p>\n\n\n\n

                  Gayri nakdi krediler, garanti ve kefaletler<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                  Madde 18- T\u00fcrkiye\u2019de yerle\u015fik ki\u015filerin yurtd\u0131\u015f\u0131ndan gayri nakdi kredi, garanti ve kefalet sa\u011flamalar\u0131 ile T\u00fcrkiye\u2019de ve d\u0131\u015far\u0131da yerle\u015fik ki\u015filer lehine d\u0131\u015far\u0131da yerle\u015fik ki\u015filere muhatap teminat mektubu d\u00fczenlemeleri, garanti ve kefalet vermeleri serbesttir.<\/p>\n\n\n\n

                  Bankalar\u0131n; d\u0131\u015far\u0131da yerle\u015fik ki\u015filer lehine T\u00fcrkiye\u2019de yerle\u015fik ki\u015filere muhatap, yurt i\u00e7inde a\u00e7\u0131lacak uluslar aras\u0131 ihalelerle ilgili olarak T\u00fcrkiye\u2019de yerle\u015fik ki\u015filer lehine T\u00fcrkiye\u2019de yerle\u015fik ki\u015filere muhatap, d\u00f6viz \u00fczerinden teminat mektubu d\u00fczenlemeleri, garanti ve kefalet vermeleri serbesttir.<\/p>\n\n\n\n

                  Yurt i\u00e7inde veya yurt d\u0131\u015f\u0131nda faaliyette bulunan kredi kurulu\u015flar\u0131nca yabanc\u0131 para \u00fczerinden veya yabanc\u0131 para \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc ile verilen kredileri g\u00fcvence alt\u0131na almak i\u00e7in yabanc\u0131 para \u00fczerinden ta\u015f\u0131nmaz rehni (gemi ipote\u011fi dahil) kurulmas\u0131 serbesttir.<\/p>\n\n\n\n

                  Bankalar, yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00f6denen teminat mektubu, garanti ve kefalet bedelleri hakk\u0131nda transfer tarihinden itibaren, bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki T\u00fcrkiye\u2019de yerle\u015fik ki\u015filer ise, d\u0131\u015far\u0131da yerle\u015fik ki\u015filere hitaben verdikleri garanti ve kefaletlerle ilgili olarak d\u00fczenleme tarihinden itibaren 30 g\u00fcn i\u00e7inde M\u00fcste\u015farl\u0131\u011fa bilgi verirler.<\/p>\n\n\n\n

                  Bu madde g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutuldu\u011funda;<\/p>\n\n\n\n

                  • T\u00fcrkiye\u2019de faaliyette bulunan bankalar\u0131n yabanc\u0131 para \u00fczerinden teminat mektubu d\u00fczenlemeleri 18. maddenin 1 ve 2. f\u0131kralar\u0131na tabidir. Birinci f\u0131kraya g\u00f6re T\u00fcrkiye\u2019de yerle\u015fik ki\u015filer T\u00fcrkiye \u2018de ve d\u0131\u015far\u0131da yerle\u015fik ki\u015filer lehine, d\u0131\u015far\u0131da yerle\u015fik ki\u015filere hitaben serbest\u00e7e teminat mektubu d\u00fczenleyebilirler. T\u00fcrkiye\u2019de yerle\u015fik ki\u015filer tan\u0131m\u0131na bankalar da \u2013 T\u00fcrkiye\u2019de kurulu bankalar ile yabanc\u0131 bankalar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019deki \u015fubeleri \u2013 girmektedir (32 say\u0131l\u0131 karar Md. 2\/b).<\/li><\/ul>\n\n\n\n
                    1. maddenin 2. f\u0131kras\u0131na g\u00f6re ise bankalar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de yerle\u015fik ki\u015filer lehine T\u00fcrkiye\u2019de yerle\u015fik ki\u015filere muhatap d\u00f6viz \u00fczerinden teminat mektubu d\u00fczenlemeler bir istisna d\u0131\u015f\u0131nda yasakt\u0131r. Bunun istisnas\u0131 yurt i\u00e7inde a\u00e7\u0131lacak uluslar aras\u0131 ihalelerle \u2013 yabanc\u0131 \u015firketlerin de kat\u0131l\u0131m\u0131na a\u00e7\u0131k ihaleler \u2013 ilgili olmalar\u0131d\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k Bankalar d\u0131\u015far\u0131da yerle\u015fik ki\u015filer lehine T\u00fcrkiye\u2019de yerle\u015fik ki\u015filere muhatap teminat mektubunu d\u00f6viz \u00fczerinden serbest\u00e7e d\u00fczenleyebilirler.<\/li><\/ol>\n\n\n\n
                      • 32 say\u0131l\u0131 kararda (Md. 2\/h) d\u00f6viz, efektif dahil yabanc\u0131 para ile \u00f6demeyi sa\u011flayan her nev\u2019i hesap, belge ve vas\u0131ta \u015feklinde tan\u0131mlanmakta, konvertibl olan ve olmayan para ay\u0131r\u0131m\u0131 yap\u0131lmamaktad\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k 32 say\u0131l\u0131 karar\u0131n 6. maddesinde Bu karar kapsam\u0131ndaki d\u00f6vize ili\u015fkin i\u015flemler Merkez Bankas\u0131na belirlenen konvertibl d\u00f6vizler \u00fczerinden Merkez Bankas\u0131, bankalar ve bakanl\u0131k\u00e7a uygun g\u00f6r\u00fclecek di\u011fer kurulu\u015flar taraf\u0131ndan yap\u0131l\u0131r denilmektedir.<\/li><\/ul>\n\n\n\n

                        Burada \u201cd\u00f6vize ili\u015fkin i\u015flemler\u201d ile neyin kastedildi\u011fi \u00f6nemlidir. Bankalarca d\u00f6viz al\u0131m ve sat\u0131m i\u015flemleri konvertibl d\u00f6vizler \u00fczerinden yap\u0131lacaksa da; konvertibl olmayan paralar \u00fczerinden d\u00fczenlenecek teminat mektuplar\u0131n\u0131n yasal olarak ge\u00e7erlili\u011fini yasaklayan a\u00e7\u0131k bir h\u00fck\u00fcm 32 say\u0131l\u0131 kararda yoktur.<\/p>\n\n\n\n

                        • 32 say\u0131l\u0131 karara g\u00f6re (Md. 2\/a) T\u00fcrkiye\u2019de yerle\u015fik ki\u015filer, yurt d\u0131\u015f\u0131nda i\u015f\u00e7i, serbest meslek ve m\u00fcstakil i\u015f sahibi T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131 dahil, T\u00fcrkiye\u2019de kanuni yerle\u015fim yeri bulunan ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015fileridir; d\u0131\u015far\u0131da yerle\u015fik ki\u015filer T\u00fcrkiye\u2019de yerle\u015fik say\u0131lmayan ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filer olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li><\/ul>\n\n\n\n

                          3218 say\u0131l\u0131 Serbest B\u00f6lgeler Kanununda i\u015fletici yerli ve yabanc\u0131 ger\u00e7ek veya t\u00fczel ki\u015filer (Md. 3\/a); kullan\u0131c\u0131 b\u00f6lgede belli bir i\u015fyeri bulunan ger\u00e7ek veya t\u00fczel ki\u015fi olarak tan\u0131mlanmakta, buna kar\u015f\u0131l\u0131k serbest b\u00f6lgelerde faaliyet g\u00f6steren bu ger\u00e7ek veya t\u00fczel ki\u015filerin T\u00fcrkiye\u2019de ya da d\u0131\u015far\u0131da yerle\u015fik say\u0131l\u0131p say\u0131lmayaca\u011f\u0131 konusunda bir d\u00fczenleme bulunmamaktad\u0131r. Bu durumda 2\/a bendinde belirlenen ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filer T\u00fcrkiye\u2019de yerle\u015fik ki\u015fi say\u0131lacak; buna kar\u015f\u0131l\u0131k yabanc\u0131 ger\u00e7ek ki\u015fi ve t\u00fczel ki\u015filer ise T\u00fcrkiye\u2019de kanuni yerle\u015fim yeri bulunup bulunmamas\u0131na g\u00f6re T\u00fcrkiye\u2019de veya d\u0131\u015far\u0131da yerle\u015fik ki\u015fi say\u0131lacakt\u0131r. 3218 say\u0131l\u0131 kanunda serbest b\u00f6lgelerde uygulanmayacak kanunlar ve mevzuat say\u0131ld\u0131\u011f\u0131 halde; yabanc\u0131 ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filerin ikametleri hakk\u0131nda a\u00e7\u0131k bir d\u00fczenleme yoktur. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k serbest b\u00f6lgelerde yabanc\u0131lar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma izinleri hakk\u0131nda kanunun uygulanmamas\u0131 (Md.12); d\u0131\u015far\u0131da yerle\u015fik ki\u015filerin serbest b\u00f6lgelerde \u00e7al\u0131\u015fma iznine gerek olmaks\u0131z\u0131n faaliyette bulunmalar\u0131na imkan vermektedir.<\/p>\n\n\n\n

                          1. Yurtd\u0131\u015f\u0131ndan al\u0131nan Kontrgarantilere dayan\u0131larak 3. ki\u015fi lehine teminat mektubu d\u00fczenlenmesi<\/strong><\/li><\/ol>\n\n\n\n

                            Uygulamada, kredi limiti olan yurtd\u0131\u015f\u0131nda yerle\u015fik finansal kurumlar\u0131n talebi \u00fczerine, T\u00fcrk bankalar\u0131 m\u00fc\u015fterisi olmayan \u015firketler lehine teminat mektuplar\u0131 d\u00fczenlemektedir. Yurtd\u0131\u015f\u0131ndaki finansal kurulu\u015ftan al\u0131nan bu t\u00fcr kontrgarantiler bir teminat olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu durumda teminat mektubu d\u00fczenleyen T\u00fcrk bankas\u0131 muhataba \u00f6deme yapt\u0131\u011f\u0131 takdirde; kendisi ile hi\u00e7bir akdi ili\u015fki i\u00e7inde bulunmayan; banka taraf\u0131ndan riske edilmeyen mektup lehtar\u0131na de\u011fil, fakat kendisine kontrgaranti veren yurtd\u0131\u015f\u0131 finansal kurulu\u015fa ba\u015fvuracakt\u0131r. Teminat mektuplar\u0131 garanti s\u00f6zle\u015fmesi say\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan ve kefaleten farkl\u0131 olarak bankan\u0131n asli y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc olu\u015fturdu\u011fundan, bu durumda bankan\u0131n teminat mektubu lehtar\u0131na ba\u015fvuru hakk\u0131 \u2013 ko\u015fullar\u0131 varsa sebepsiz zenginle\u015fme d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fvuru hakk\u0131 \u2013 bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

                            Burada kontrgarantinin yurt i\u00e7inde veya d\u0131\u015f\u0131nda yerle\u015fik olmas\u0131 farkl\u0131 bir durum yaratmamakta, bir ki\u015fi kendi lehine de\u011fil; fakat garantisi ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131nda bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fi lehine teminat mektubu d\u00fczenlenmesini talep etmektedir. Bu talep ge\u00e7erli olup; kontrgaran lehine bir gayri nakdi kredi a\u00e7\u0131lacak ve muhataba \u00f6deme halinde kontrgarana rucu edilecek, lehine teminat mektubu verilen ki\u015fi i\u015fe kredilendirilmeyecektir.<\/p>\n\n\n\n

                            1. G\u00fcmr\u00fck idarelerine hitaben verilen teminat mektuplar\u0131<\/strong><\/li><\/ol>\n\n\n\n

                              07.11.2009 tarihli Resmi Gazetede yay\u0131nlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren G\u00fcmr\u00fck Y\u00f6netmeli\u011finin Ek 36 ve Ek 40\u2019\u0131n\u0131 olu\u015fturan teminat mektuplar\u0131 metinlerindeki baz\u0131 ibareler tart\u0131\u015fma yaratm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

                              a. Y\u00f6netmeli\u011fin eki teminat mektuplar\u0131nda yer alan teminat mektubu veren bankan\u0131n \u2026 teminat\u0131n iptal ve feshinin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesinden \u00f6nce ba\u015flam\u0131\u015f transit i\u015flemi s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan g\u00fcmr\u00fck vergilerinin \u00f6denmesinden \u00f6deme talebi bu tarihten sonra yap\u0131lsa dahi; sorumlu olmaya devam edece\u011fi ibareleri..<\/p>\n\n\n\n

                              Teminat mektuplar\u0131nda yer alan bu ibarelere TBB taraf\u0131ndan itiraz edilmi\u015f ve g\u00fcmr\u00fck m\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131na yaz\u0131lan yaz\u0131da teminat mektubunun \u2013 iptal ve feshi \u2013 halinde, ge\u00e7ersiz hale gelece\u011fi, mektubu veren bankan\u0131n sorumlulu\u011funun son bulaca\u011f\u0131; bankan\u0131n gayri nakdi kredi riskini kay\u0131tlardan d\u00fc\u015fece\u011fi, al\u0131nan teminatlar\u0131n iadesinin gerekece\u011fi bildirilmi\u015f ve bu ibarelere teminat mektubu metninden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 istenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

                              G\u00fcmr\u00fck M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131 bu ibarelerin Avrupa Birli\u011fine uyum ama\u00e7l\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerimiz \u00e7er\u00e7evesinde G\u00fcmr\u00fck mevzuat\u0131na aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, s\u00f6z konusu teminat mektuplar\u0131 \u00f6rneklerinin hem ortak transit s\u00f6zle\u015fmesi, hem de Topluluk G\u00fcmr\u00fck Kodunun eklerinde yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirtmi\u015ftir (27.04.2010 tarih ve 09455 say\u0131l\u0131). M\u00fcste\u015farl\u0131k TBB\u2019ne g\u00f6nderdi\u011fi yaz\u0131larda ayr\u0131ca s\u00f6z konusu teminat mektuplar\u0131nda ge\u00e7en iptal ve fesih kavramlar\u0131n\u0131n transit i\u015fleminin ibra edilmesinden \u00f6nce teminat mektubunun banka taraf\u0131ndan iptali veya feshi durumlar\u0131n\u0131 kapsad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u2026 transit rejimi ibra edildikten sonra teminat mektubunun ili\u015fkin olarak bankan\u0131n sorumlulu\u011funun sona erece\u011fini bildirmi\u015f ve bu bildiri Bankalara duyurulmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

                              G\u00fcmr\u00fck \u0130darelerine verilen teminat Mektuplar\u0131 vadesiz oldu\u011fundan; ve Bankalar\u0131n bu taahh\u00fctlerini iptal ve fesih haklar\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan; G\u00fcmr\u00fck M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kendisini ba\u011flay\u0131c\u0131 olan a\u00e7\u0131klamalar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutuldu\u011funda s\u0131rf Avrupa Birli\u011fi normlar\u0131na uyum sa\u011flama i\u00e7in teminat mektup metinlerine bu ibarelerin konuldu\u011fu sonucuna var\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

                              Burada tart\u0131\u015f\u0131lacak husus; mektup muhatab\u0131 G\u00fcmr\u00fck \u0130daresinin teminat mektubunu iade etmesinin bir iptal veya fesih say\u0131l\u0131p say\u0131lamayaca\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

                              Bu tart\u0131\u015fmalara girilmemesi i\u00e7in ve M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yaz\u0131lar\u0131ndaki vurgulamada g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutuldu\u011funda vadesiz teminat mektuplar\u0131n\u0131n idare veya mektup lehtar\u0131 taraf\u0131ndan iadesi ile yetinilmemesi, mutlaka G\u00fcmr\u00fck \u0130daresinden transit rejimi ibras\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 olarak istenmesi gerekecektir. \u0130bra yaz\u0131s\u0131 al\u0131ncaya kadar bankan\u0131n teminat mektuplar\u0131ndan do\u011fan taahh\u00fctleri devam edebilecektir.<\/p>\n\n\n\n

                              b. Teminat mektubunda \u201c\u2026 TL\u2019yi \u2026 6183 say\u0131l\u0131 Amme Alacaklar\u0131n\u0131n Tahsili h\u00fck\u00fcmleri \u00e7er\u00e7evesinde teminat\u0131n kabul\u00fc tarihinden itibaren paran\u0131n g\u00fcmr\u00fck kasas\u0131na yat\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihe kadar ge\u00e7ecek g\u00fcnlere ait gecikme zamm\u0131 ve gecikme faizi ile birlikte \u00f6deme taahh\u00fcd\u00fc\u201d ile ilgili ibareler.<\/p>\n\n\n\n

                              Resmi Daireler dahil, muhataplara hitaben verilen teminat mektuplar\u0131nda genel olarak \u201c\u2026 talep tarihinden \u00f6deme tarihine kadar ge\u00e7en g\u00fcnlere ait kanuni faizi ile birlikte \u00f6deme taahh\u00fcd\u00fc\u201d yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

                              Buna kar\u015f\u0131l\u0131k G\u00fcmr\u00fck M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131 TBB\u2019ne hitaben yazd\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131da (15.01.2010, 00978) G\u00fcmr\u00fck \u0130darelerine verilen teminat mektuplar\u0131nda yer verilen ba\u015fl\u0131ktaki ibareleri 4458 say\u0131l\u0131 G\u00fcmr\u00fck Kanununun 207. maddesine dayand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bu f\u0131kraya g\u00f6re nakdi teminat d\u0131\u015f\u0131nda a) Tahakkuk ettirilip tahsili gereken g\u00fcmr\u00fck vergileri i\u00e7in verilen teminat\u0131n kabul\u00fc tarihinden itibaren ba\u015flamak \u00fczere 6183 say\u0131l\u0131 Amme Alacaklar\u0131n\u0131n Tahsili Usul\u00fc Hakk\u0131nda Kanun h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re belirlenen gecikme zamm\u0131 oran\u0131nda faiz tahsil edilir\u201d. Gecikme zamm\u0131 ayn\u0131 kanunun 51. maddesinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. Gecikme zamm\u0131n\u0131n 207. maddeye g\u00f6re teminat mektubunun kabul\u00fc tarihinden itibaren talep edilmektedir. Buna ilave olarak gecikme faizinin ise mektubun tazmininde Bankan\u0131n gecikmesi halinde; tazmin talebi ile fiili \u00f6deme tarihi aras\u0131ndaki s\u00fcre i\u00e7in hesaplanaca\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir. Ancak fiili \u00f6deme tarihine kadar gecikme zamm\u0131 hesapland\u0131\u011f\u0131ndan, ayr\u0131ca gecikme faizine mektupta yer verilmemesi gerekir. Teminat mektubunda ayr\u0131ca gecikme faizine yer verilse dahi bankan\u0131n bu t\u00fcr bir faiz \u00f6deme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc bulunmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

                              G\u00fcmr\u00fck M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yasa gere\u011fi teminat mektubunun kabul\u00fc tarihinden itibaren gecikme zamm\u0131n\u0131 i\u00e7eren bir teminat mektubu istemesi do\u011fal olup; bankan\u0131n bu metinde bir teminat vermeyi kabul etmesi halinde, bu mektup garanti s\u00f6zle\u015fmesi niteli\u011fine ayk\u0131r\u0131 olmay\u0131p, Bankan\u0131n, lehtar\u0131n Yasadan do\u011fan t\u00fcm risklerini garanti etmesi ge\u00e7erlidir. Burada, teminat mektubu veren bankan\u0131n riskinin s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n nas\u0131l belirlenebilece\u011fi \u00fczerinde durulacak, 5411 say\u0131l\u0131 kanunun 54\/1 maddesinde \u201cbir bankan\u0131n bir ger\u00e7ek ya da t\u00fczel ki\u015fiye veya bir risk grubuna kulland\u0131r\u0131labilece\u011fi kredilerin toplam\u0131 \u00f6z kaynaklar\u0131n\u0131n % 25\u2019ini \u2013 veya %20 sini \u2013 a\u015famaz\u201d denilmekte ise de bankalar\u0131 ba\u011flay\u0131c\u0131 bu oranlar genelde bir sorun yaratmayacak kadar y\u00fcksek bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

                              Buna kar\u015f\u0131l\u0131k Bankan\u0131n g\u00fcmr\u00fcklere hitaben verdi\u011fi teminat mektubunda sadece \u2026 talep tarihinden \u00f6deme tarihine kadar ge\u00e7en g\u00fcnlere ait kanuni faizlerin \u00f6denece\u011fi taahh\u00fcd\u00fc yer al\u0131yorsa, G\u00fcmr\u00fck \u0130dareleri, bu mektuplar\u0131n G\u00fcmr\u00fck Kanununun 207. maddesine dayan\u0131larak al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131; mektupta yer almasa bile mektubu veren bankadan, mektubun \u0130darece kabul\u00fc tarihinden itibaren 6183 say\u0131l\u0131 kanun h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re gecikme zamm\u0131 talep edebileceklerini ileri s\u00fcremeyeceklerdir. Bankan\u0131n verdi\u011fi teminat mektubundan do\u011fan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, mektubun i\u00e7eri\u011fi ile s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. G\u00fcmr\u00fck Kanununun 207. maddesi h\u00fckm\u00fc G\u00fcmr\u00fck idarelerini ba\u011flay\u0131c\u0131 ve emredici nitelikte oldu\u011funun; G\u00fcmr\u00fck \u0130darelerinin 207. maddeye uygun metinde teminat mektubu almalar\u0131 gerekecektir.<\/p>\n\n\n\n

                              Uygulamada; Vergi mahkemelerinin hukuka ayk\u0131r\u0131 kararlar ald\u0131klar\u0131 da g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                              Dan\u0131\u015ftay\u2019a intikal eden bir davada Vergi Mahkemesi \u2026 G\u00fcmr\u00fck Kanununun 207. maddesi h\u00fckm\u00fc gere\u011fi \u2026 tahsili gereken vergiler \u00fczerinden hesaplanan gecikme zamm\u0131 oran\u0131nda hesaplanan faizden, \u00f6denen kanuni faiz tutar\u0131n\u0131n mahsubundan sonra kalan faiz fark\u0131n\u0131n tahsili amac\u0131yla \u00f6deme emri d\u00fczenlenmesinde hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k g\u00f6rmemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

                              Dan\u0131\u015ftay tetkik hakimi Davac\u0131 bankan\u0131n teminat mektubunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclmeyen, di\u011fer bir ifadeyle, sorumlu olmad\u0131\u011f\u0131, gecikme zamm\u0131 oran\u0131ndaki faizden sorumlu tutulmas\u0131 suretiyle; d\u00fczenlenen \u00f6deme emrinde hukuka uyarl\u0131k bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan aksi y\u00f6nde verilen mahkeme karar\u0131nda isabet g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir \u015feklinde g\u00f6r\u00fc\u015f a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

                              Y\u00fcksek Mahkeme de hakl\u0131 olarak (Dan\u0131\u015ftay 7. Daire, 14.10.2009, 2008\/6593 E., 2009\/4164 K.) G\u00fcmr\u00fck Vergisinin y\u00fck\u00fcml\u00fcs\u00fc olmayan davac\u0131 Bankan\u0131n, garanti s\u00f6zle\u015fmesi niteli\u011findeki teminat mektubundan kaynaklanan, di\u011fer bir ifadeyle akitten do\u011fan sorumlulu\u011fundan dolay\u0131, G\u00fcmr\u00fck Kanununa g\u00f6re i\u015flem tesisinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirttikten sonra;<\/p>\n\n\n\n

                              • \u201c\u2026 Vergilerin, s\u00f6z konusu teminat mektubunda \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi kanuni faizi de birlikte \u00f6denmi\u015f olmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, davac\u0131 Banka taraf\u0131ndan, teminat mektubunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclmeyen, di\u011fer bir ifade ile, garanti alt\u0131na almad\u0131\u011f\u0131 gecikme zamm\u0131 oran\u0131ndaki faizden sorumlu tutulmas\u0131 suretiyle, d\u00fczenlenen \u00f6deme emrinde hukuka uyarl\u0131k bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan, aksi y\u00f6nde verilen teminat mektubunda isabet g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir\u201d sonucuna varm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li><\/ul>\n\n\n\n

                                Dan\u0131\u015ftay\u2019\u0131n bu karar\u0131na ra\u011fmen baz\u0131 Vergi mahkemelerinin hukuka ayk\u0131r\u0131 kararlar vermeye devam ettikleri g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n\n\n\n

                                Bir Vergi mahkemesi \u00e7ok yeni bir karar\u0131nda (Zonguldak Vergi mahkemesi, 13.04.2010, 289\/480) G\u00fcmr\u00fck Kanununun 205 ve 207. maddelerine de\u011findikten sonra \u201c\u2026 davac\u0131 taraf\u0131ndan, kendilerinin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn teminat mektubundan kaynakland\u0131\u011f\u0131, teminat mektubu nedeniyle ba\u011f\u0131ms\u0131z bir bor\u00e7 ili\u015fkisi do\u011fdu\u011fu, idare ile aralar\u0131nda olan ili\u015fkinin bir kamu alaca\u011f\u0131 ili\u015fkisi olmad\u0131\u011f\u0131 iddia edilerek 3095 say\u0131l\u0131 yasa uyar\u0131nca gecikme faizi hesaplanmas\u0131 gerekti\u011fi iddia edilmekte ise de; daval\u0131 idare ile davac\u0131 banka aras\u0131ndaki ili\u015fkinin kayna\u011f\u0131n\u0131n g\u00fcmr\u00fck mevzuat\u0131 uyar\u0131nca verilen teminata ili\u015fkin olmas\u0131, g\u00fcmr\u00fck mevzuat\u0131 uyar\u0131nca verilecek teminat\u0131n ise s\u00f6z\u00fc edilen h\u00fck\u00fcmlerle \u00f6zel olarak d\u00fczenlenmi\u015f bulunmas\u0131 ve uyu\u015fmazl\u0131k halinde s\u00f6z\u00fc edilen h\u00fck\u00fcmlerin \u00f6ncelikle uygulanmas\u0131n\u0131n zorunlu olmas\u0131 nedeniyle yerinde ve yasal g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir\u201d gerek\u00e7esi ile davac\u0131 bankan\u0131n a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 davay\u0131 reddetmi\u015ftir. Bu karar\u0131n da Dan\u0131\u015ftay\u2019da bozulmas\u0131 gerekecektir.<\/p>\n\n\n\n

                                G\u00fcmr\u00fcklere verilen di\u011fer bir teminat mektubunda \u201c\u2026 g\u00fcmr\u00fck vergi, fon ve katma de\u011fer vergisi ile teminat\u0131n verildi\u011fi tarih ve paraya \u00e7evrildi\u011fi tarih aras\u0131nda ge\u00e7en g\u00fcnlere ait kanuni faiz ve gecikme zamm\u0131\u201d taahh\u00fct edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

                                Bir Vergi Mahkemesi (Bursa 1. Vergi Mahkemesi, 26.05.2010, 486\/1103) \u201c \u2026 bu teminat mektubunda taahh\u00fct edilen kanuni gecikme faiz ve zamm\u0131n\u0131n, 3095 say\u0131l\u0131 Kanundaki kanuni faiz oldu\u011funu de\u011ferlendirmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir gecikme faizi ve zamm\u0131, g\u00fcmr\u00fck vergileri ile birlikte taahh\u00fct edilmi\u015f bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck olup, G\u00fcmr\u00fck Kanunu h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re G\u00fcmr\u00fck \u0130daresine verilen bir teminat mektubundan kaynakland\u0131\u011f\u0131ndan, G\u00fcmr\u00fck Kanunu ve 6183 say\u0131l\u0131 kanundaki gecikme faizi ve zamm\u0131 oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r\u201d gerek\u00e7esi ile Davac\u0131 bankan\u0131n a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 davay\u0131 ret etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

                                Mahkemenin, teminat mektubu i\u00e7eri\u011fi ile ilgili bu yorumunun tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131k oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n\n\n\n

                                1. Bir bankan\u0131n bir \u015fubesinin yurt i\u00e7i veya yurt d\u0131\u015f\u0131 \u2013 di\u011fer bir \u015fubesine hitaben teminat mektubu vermesi<\/strong><\/li><\/ol>\n\n\n\n
                                  • Bir banka t\u00fczel ki\u015fili\u011fi yurt i\u00e7i ve yurt d\u0131\u015f\u0131 \u015fubeleri ile birlikte bir b\u00fct\u00fcn olu\u015fturdu\u011fundan; bir bankan\u0131n yurt i\u00e7i \u015fubesinin yurt d\u0131\u015f\u0131 \u015fubesine hitaben bir teminat mektubu vermesi hukuki a\u00e7\u0131dan ge\u00e7ersiz olup; iki ki\u015fiyi gerektiren bir garanti s\u00f6zle\u015fmesinden s\u00f6z edilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/li><\/ul>\n\n\n\n

                                    Bir bankan\u0131n yurt d\u0131\u015f\u0131 \u015fubesinin yabanc\u0131 \u00fclkenin banka mevzuat\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir banka olarak kabul edilmesi \u2013 \u00f6rne\u011fin Bankac\u0131l\u0131k Kanunu a\u00e7\u0131s\u0131ndan (Md. 3) yurt d\u0131\u015f\u0131nda kurulu bir bankan\u0131n T\u00fcrkiye\u2019deki \u015fubesi banka say\u0131lmaktad\u0131r \u2013 de bankan\u0131n iki \u015fubesi aras\u0131nda verilen teminat mektubu say\u0131lmas\u0131na hukuken imkan vermez. \u00d6rne\u011fin \u00fclkemizde bir \u015fubenin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc nedeniyle ayn\u0131 bankan\u0131n di\u011fer bir \u015fubesi taraf\u0131ndan mahkemeye verilen teminat mektubu ge\u00e7ersizdir.<\/p>\n\n\n\n

                                    1. Teminat mektuplar\u0131n\u0131n teyidi<\/strong><\/li><\/ol>\n\n\n\n

                                      Uygulamada sahte teminat mektubu d\u00fczenlendi\u011fi gibi; daha s\u0131k olarak bir banka \u015fubesince d\u00fczenlenen ve muhataba tevdi edilmek \u00fczere lehtara teslim edilen teminat mektubunun asl\u0131n\u0131n lehtarda kald\u0131\u011f\u0131; lehtar\u0131n fotokopi sahte bir teminat mektubunu muhataba vererek daha sonraki bir tarihte asl\u0131n\u0131 bankaya iade etti\u011fi ve riskinden d\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu durumda teminat mektubunun verildi\u011finin ayn\u0131 \u015fubeden ya da bankan\u0131n ba\u015fka \u015fubesinden sadece teyidinin istenmesi \u2013 mektup d\u00fczenlendi\u011fi i\u00e7in teyit bir ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tmakla birlikte \u2013 muhatap i\u00e7in yeterli bir g\u00fcvence olu\u015fturmayacak; daha sonra mektubun tazmininin bankadan istenmesi halinde banka mektubun asl\u0131n\u0131n ibraz\u0131n\u0131 isteyecektir.<\/p>\n\n\n\n

                                      Teyit a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00fcvenilir yol; muhatab\u0131n kendisine tevdi edilen teminat mektubunu, mektubu d\u00fczenleyen banka \u015fubesine ibraz ederek yetkililerince mektup arkas\u0131na teyidi almalar\u0131d\u0131r. Mektubun bankan\u0131n ba\u015fka \u015fubesine ibraz\u0131 halinde ise; bu \u015fubenin ba\u015fka \u015fubenin teminat mektubunun teyit yetkisi olmad\u0131\u011f\u0131 ve teyidin hukuken ge\u00e7ersiz bulundu\u011fu itiraz\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131labilecektir. Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u015fubenin verdi\u011fi teminat mektubunu teyit etmesi halinde yetki sorunu ortaya \u00e7\u0131kmayacak ise de, muhatab\u0131n elindeki teminat mektubunun orijinal n\u00fcsha olmamas\u0131 riski burada da devam edecektir. Zira mektubun ge\u00e7erli olarak verildi\u011finin teyit edilmesi daha sonra mektubun asl\u0131n\u0131n iadesi riskini ortadan kald\u0131rmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

                                      Bir garanti s\u00f6zle\u015fmesi olan banka teminat mektuplar\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde yap\u0131lmas\u0131n\u0131n bir ge\u00e7erlilik \u015fart\u0131 olmamas\u0131 nedeniyle, bankan\u0131n \u015fubenin teminat mektubunu teyit etmesinin yeterli olup olmad\u0131\u011f\u0131, daha sonra mektubun lehtar taraf\u0131ndan iadesinin bankan\u0131n y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sona erdirip erdirmeyece\u011fi Yarg\u0131tay\u2019\u0131n bir karar\u0131nda tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f; Y\u00fcksek Mahkeme (11. HD., 27.12.1990, 89\/4046, 90\/8459); bir karar\u0131nda banka teminat mektubunun \u015fekle tabi olmad\u0131\u011f\u0131, yaz\u0131l\u0131 metnin bir ispat vas\u0131tas\u0131ndan ibaret oldu\u011fu; bankan\u0131n \u0130stanbul \u015fubesinin mektubu teyit etmekle banka ile muhatap aras\u0131nda \u015fekle tabi olmayan bir garanti s\u00f6zle\u015fmesi ili\u015fkisi do\u011fdu\u011fu, teyit tarihinde hen\u00fcz teminat mektubunun bankaya iade edilmemi\u015f oldu\u011fu, garanti s\u00f6zle\u015fmesi bu \u015fekilde olu\u015ftuktan sonra teminat mektubunun lehtar taraf\u0131ndan bankaya iadesinin garanti s\u00f6zle\u015fmesini sona erdirmeyece\u011fi ve garanti veren bankan\u0131n riskin do\u011fmas\u0131 nedeniyle teminat mektubu mebla\u011f\u0131n\u0131 \u00f6demesi gerekti\u011fi sonucuna varm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

                                      Davaya konu olayda teminat mektubunu \u015ei\u015fli \u015fubesi teyidi ise \u0130stanbul \u015fubesi vermi\u015ftir. Lehtar\u0131n sahte teminat mektubunu muhataba vermesi ile Banka ile muhatap aras\u0131nda bir akdi ili\u015fki do\u011fmad\u0131\u011f\u0131 kesindir. Bir \u015fubesinin ise, di\u011fer bir \u015fube ad\u0131na mektuba teyit vermesi \u2013 di\u011fer \u015fubenin talebi ya da icareti olmad\u0131k\u00e7a \u2013 Banka ile muhatap aras\u0131nda \u015fifahi bir garanti s\u00f6zle\u015fmesi inikad\u0131na imkan vermeyecektir.<\/p>\n\n\n\n

                                      Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn veya mektubu d\u00fczenleyen \u015fubenin verdi\u011fi bir teyit yeterli olabilecektir. Teyidin verildi\u011fi tarihte ger\u00e7ekten ge\u00e7erli bir teminat mektubunun bulundu\u011fu, daha sonra bu mektubun iade edildi\u011fi ger\u00e7e\u011fi ise, mektubun kimin taraf\u0131ndan iade edildi\u011finin tespitini gerekli k\u0131lmaktad\u0131r. Mektup muhatap taraf\u0131ndan iade edilirse Bankan\u0131n y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc son bulacak, lehtar iade ederse; banka ile muhatap ge\u00e7erli bir garanti s\u00f6zle\u015fmesi ili\u015fkisini, lehtar\u0131n mektubun asl\u0131n\u0131 iade etmesi sona erdirmeyecektir.<\/p>\n\n\n\n

                                      Yarg\u0131tay daha sonraki bir karar\u0131nda (11. HD., 03.05.1993, 1956\/3128) \u2026 bankan\u0131n teyidi sebebiyle taraflar aras\u0131nda bir garanti akdi olu\u015ftu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc benimsenmi\u015f ise de, daha sonra benzer davalarda bu g\u00f6r\u00fc\u015ften vazge\u00e7ilerek bankaya teminat mektubunun asl\u0131 ibraz edilmeden sadece mektup tarihi ve miktar\u0131 belirtilerek ba\u015fvurma neticesi bankan\u0131n bu nitelikteki bir mektubun verildi\u011fine ili\u015fkin cevab\u0131n\u0131n mektubun teyidi niteli\u011finde olmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r denilmi\u015ftir. (11. HD., 03.05.1993, 92\/1956 E., 93\/3128 K.) Bu karar da tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131kt\u0131r. Zira banka teminat mektubu k\u0131ymetli evrak olmay\u0131p; hak senette do\u011fmamakta, mutlaka mektubun asl\u0131n\u0131 ibraz zorunlu olmayacak; \u00f6rne\u011fin mektubun zayi edilmesi halinde de muhatab\u0131n tazmin talebinde bulunmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

                                      Teminat mektuplar\u0131n\u0131n teyidi ile ilgili sorunlar genelde mektubun, muhataba verilmek \u00fczere lehtara teslim edilmesinden do\u011fmaktad\u0131r. Zorunlu olan haller d\u0131\u015f\u0131nda teminat mektubu lehtara de\u011fil, muhataba verilmelidir. Muhataplar da teminat mektubunu do\u011frudan bankadan almal\u0131d\u0131rlar. Aksi takdirde do\u011fan zarardan m\u00fcterafik kusur dolay\u0131s\u0131yla kusurlar\u0131 oran\u0131nda banka da, muhatap da sorumlu olabilecektir.<\/p>\n\n\n\n

                                      Yarg\u0131tay bir karar\u0131nda (11. HD., 10.05.1991, 90\/6782 E., 91\/3029 K., YHD Ekim, 1991) mektup muhatab\u0131 davac\u0131n\u0131n lehtardan teslim ald\u0131\u011f\u0131 mektubun sa\u011fl\u0131k durumunu kontrol etmemesi, mektubun verildi\u011fi banka \u015fubesinden ba\u015fka bir \u015fubeye ba\u015fvurmak suretiyle teyit istemesi ve teyidi mektup metni \u00fczerine almamas\u0131 nedenleriyle daval\u0131 bankan\u0131n ise kendisinden teyit istenmesi \u00fczerine bir teyit yaz\u0131s\u0131 vererek muhatap y\u00f6n\u00fcnden g\u00fcven meydana getirmesi, davac\u0131ya hitaben d\u00fczenlenen teminat mektubunun muhatap taraf\u0131ndan de\u011fil de k\u0131sa bir s\u00fcre sonra lehtar taraf\u0131ndan iadesi s\u0131ras\u0131nda hi\u00e7bir ara\u015ft\u0131rma yapmamas\u0131n\u0131 nedeniyle BK. 44. maddesinin uygulanmas\u0131 uyar\u0131nca taraflar\u0131n ne oranda kusurlu olduklar\u0131n\u0131n belirlenmesini kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

                                      Yarg\u0131tay\u2019\u0131n da belirtti\u011fi gibi; mektubun muhatap taraf\u0131ndan de\u011fil de lehtar taraf\u0131ndan bankaya iadesi halinde bankan\u0131n mutlaka muhataba bu durumu aktarmas\u0131 ve m\u00fcmk\u00fcn ise muhatab\u0131n bankay\u0131 ibra etmesini sa\u011flamas\u0131 uygun olacakt\u0131r. Muhatab\u0131n mektubu iade etmedi\u011fini ve lehtar\u0131n y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc devam etti\u011fini bildirmesi halinde, teminat mektubu bir garanti s\u00f6zle\u015fmesi oldu\u011fundan; yaz\u0131l\u0131 \u015fekil ge\u00e7erlilik \u015fart\u0131 olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131ndan mektup lehtar taraf\u0131ndan iade edilse dahi bankan\u0131n sorumlulu\u011fu devam edecektir. Muhataplar\u0131n kamu kurulu\u015flar\u0131 olmalar\u0131 halinde rastland\u0131\u011f\u0131 gibi, bankay\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ibra etmemesi, hatta cevap dahi vermemesi halinde; bankan\u0131n y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn devam etme riski nedeniyle risk \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 yapabilmek, varsa lehtara teminatlar\u0131 iade edebilmek i\u00e7in lehtar\u0131n, muhatab\u0131n bankay\u0131 ibra etmesinin sa\u011flanmas\u0131 istenmelidir.<\/p>\n\n\n\n

                                      Yarg\u0131tay\u2019a intikal eden di\u011fer bir olayda (19.HD., 14.07.2005, 3387\/7996) davac\u0131, bankan\u0131n mektubu d\u00fczenleyen \u015fubesinden ba\u015fka bir \u015fubesi di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131ndan mektubun asl\u0131n\u0131 ibraz ederek s\u00f6zl\u00fc teyit alm\u0131\u015f; daha sonra mektup sahte \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6denmemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

                                      Y\u00fcksek mahkeme bir yandan s\u00f6zl\u00fc teyide g\u00fcvenen davac\u0131y\u0131 kusurlu bulmu\u015f, di\u011fer yandan hem teminat mektubunun faks metnine, hem de ertesi g\u00fcn ibraz edilen asl\u0131na iki kez s\u00f6zl\u00fc olarak teyit vermesi sonucu mal\u0131n dava d\u0131\u015f\u0131 \u015fahsa teslim edilmesine sebep olan, gerekli \u00f6zeni g\u00f6stermeyen ve teminat mektubunun ge\u00e7erlili\u011fi hakk\u0131nda g\u00fcven sa\u011flayan, teminat mektubunun muhatab\u0131 davac\u0131y\u0131 haberdar etmeksizin, onun ibras\u0131 olmaks\u0131z\u0131n, s\u00fcresinden \u00f6nce teminat mektubunun iadesini kabul edip bloke hesab\u0131n\u0131 tasfiye eden daval\u0131 banka \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n bu eylemlerinden daval\u0131 banka da m\u00fcterafik kusurludur demi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

                                      1. Teminat mektubu ile garanti edilen alaca\u011f\u0131n temliki \u2013 teminat mektubunda muhatap de\u011fi\u015fikli\u011fi<\/strong><\/li><\/ol>\n\n\n\n

                                        a. Teminat mektubu ile garanti edilen alaca\u011f\u0131n temliki<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                                        Bir alaca\u011f\u0131n temliki BK. 162 vd maddelerinde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

                                        Alacak temlikinin konusu, bir bor\u00e7 ili\u015fkisinin, s\u00f6zle\u015fme taraf\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesi de\u011fil, fakat bor\u00e7 ili\u015fkisi i\u00e7indeki alacak veya alacaklar\u0131n devridir. Alacak temliki ile bor\u00e7 ili\u015fkisinin taraflar\u0131nda bir de\u011fi\u015fiklik olmaz. Keza BK. Alaca\u011f\u0131n temliki h\u00fck\u00fcmlerinde a\u00e7\u0131k\u00e7a de\u011finilmemi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen m\u00fcstakbel bir alaca\u011f\u0131n veya do\u011fumu belli olaylara ba\u011fl\u0131 alaca\u011f\u0131n da temliki m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bir Yarg\u0131tay karar\u0131nda (11. HD., 21.04.1992, 90\/7824 \u2013 92\/5567. YKD Temmuz 1992, sh. 1061) \u201c\u2026 teminat mektubunun paraya \u00e7evrilme ko\u015fullar\u0131 olu\u015ftuktan sonra do\u011fan alaca\u011f\u0131n temliki Bk. 162 ve onu izleyen maddelere g\u00f6re m\u00fcmk\u00fcn \u2026\u201d denilmekte ise de bu karar\u0131n teminat mektubunda garanti edilen alaca\u011f\u0131n hen\u00fcz do\u011fmad\u0131\u011f\u0131, ancak do\u011fmas\u0131n\u0131n muhtemel oldu\u011fu hallerde temlik edilemeyece\u011fi \u015feklinde anlamamak gerekir.<\/p>\n\n\n\n

                                        Bu a\u00e7\u0131klamalar g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutularak<\/p>\n\n\n\n

                                        • Muhatab\u0131n, teminat mektubuna dayanan bankaya kar\u015f\u0131 do\u011fmu\u015f veya do\u011fmas\u0131 muhtemel alaca\u011f\u0131n\u0131 BK. 162 vd maddelerine g\u00f6re temlik etmesi m\u00fcmk\u00fcn ve ge\u00e7erlidir.<\/li><\/ul>\n\n\n\n

                                          Ancak burada sorun; teminat mektubundan do\u011fan alaca\u011f\u0131n temliki ile birlikte; muhatab\u0131n bankaya kar\u015f\u0131 olan tazmin talebinin de temlik edilmi\u015f say\u0131l\u0131p say\u0131lmayaca\u011f\u0131d\u0131r veya muhatap alaca\u011f\u0131n temliki ile birlikte tazmin talep hakk\u0131n\u0131 da ayr\u0131ca ge\u00e7erli olarak temlik edilebilecek midir? Bu sorular\u0131n cevab\u0131 teminat mektubunun tazmin talebinin devredilemeyecek \u015fahsa ba\u011fl\u0131 bir hak m\u0131 yoksa alaca\u011f\u0131n tahsilini sa\u011flayan yard\u0131mc\u0131 bir hak m\u0131 olu\u015fturdu\u011funun belirlenmesine ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

                                          Bizim de kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6\u011fretideki bask\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f; teminat mektubundan do\u011fmu\u015f ve do\u011facak bir alaca\u011f\u0131n temlikinin ge\u00e7erli oldu\u011fu; ancak yeni alacakl\u0131n\u0131n bankaya kar\u015f\u0131 hak sahibi olabilmesi i\u00e7in ya mektup muhatab\u0131n\u0131n bankadan tazmin talebinde bulunmas\u0131 ya da alaca\u011f\u0131 temell\u00fck edenin garanti s\u00f6zle\u015fmesinde \u201cteminat mektubunda\u201d yap\u0131lacak taraf de\u011fi\u015fikli\u011fi ile muhatap s\u0131fat\u0131n\u0131 kazanarak tazmin talebinde bulunmas\u0131 gerecektir. Muhatap de\u011fi\u015fikli\u011fi halinde ise, bankan\u0131n lehtar\u0131n da muvafakatini almas\u0131n\u0131n gerekip gerekmeyece\u011finin belirlenmesi gerekecektir.<\/p>\n\n\n\n

                                          b. Teminat mektubu muhatab\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesi<\/p>\n\n\n\n

                                          • Teminat mektubu bir garanti s\u00f6zle\u015fmesi olup; bu s\u00f6zle\u015fmenin taraflar\u0131 mektubu veren banka ve muhatapt\u0131r.<\/li><\/ul>\n\n\n\n

                                            Bor\u00e7lar Kanununda a\u00e7\u0131k\u00e7a d\u00fczenlenmemi\u015f olmakla birlikte s\u00f6zle\u015fme taraflar\u0131nda de\u011fi\u015fiklik m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. O takdirde s\u00f6zle\u015fmenin taraflar\u0131 \u201cA\u201d ve \u201cB\u201d ye s\u00f6zle\u015fmenin yeni taraf\u0131 olacak (C) kat\u0131lacak ve \u00fc\u00e7l\u00fc s\u00f6zle\u015fme ile taraf de\u011fi\u015fikli\u011fi ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir.<\/p>\n\n\n\n

                                            Bankan\u0131n muvafakati ile teminat mektubunda muhatap de\u011fi\u015fikli\u011fi m\u00fcmk\u00fcn ve ge\u00e7erlidir.<\/p>\n\n\n\n

                                            Yarg\u0131tay da (11.HD., 21.04.1992, 90\/7824 E., 92\/5567 K., YKD Temmuz 1992, sh. 1066) \u2026 her ne kadar teminat mektubunun paraya \u00e7evirme ko\u015fullar\u0131 olu\u015ftuktan sonra do\u011fan alaca\u011f\u0131n temliki BK. 162 ve onu izleyen maddesi h\u00fck\u00fcmleri gere\u011fince bankan\u0131n muvafakati d\u0131\u015f\u0131nda m\u00fcmk\u00fcn ise de, teminat mektubu ile garanti edilen bor\u00e7 ili\u015fkisinin devri ancak bor\u00e7lunun fiilini y\u00fcklenen bankan\u0131n a\u00e7\u0131k muvafakati ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr demi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

                                            Teminat mektubu ile banka, lehtar (A)\u2019n\u0131n borcunu muhatap (B)\u2019ye garanti etmektedir. Ancak teminat mektubunda muhatap de\u011fi\u015fikli\u011fi sadece yeni muhatap (C)\u2019nin, (B)\u2019nin teminat mektubundan do\u011fan alaca\u011f\u0131n\u0131 da kendisine temlik etmesi halinde bir anlam ta\u015f\u0131yacak, aksi takdirde yeni muhatap (C)\u2019nin lehtara kar\u015f\u0131 bir alaca\u011f\u0131 bulunmayaca\u011f\u0131ndan banka tazmin talebini ret edecektir. Yeni muhatap (C)\u2019nin alaca\u011f\u0131 temell\u00fck etmesi halinde ise lehtara kar\u015f\u0131 onun muvafakatina gerek olmaks\u0131z\u0131n alacakl\u0131 durumuna ge\u00e7ece\u011finden \u2013 yaz\u0131l\u0131 alacak temlikinin bankaya ispat\u0131 \u015fart\u0131yla \u2013 ayr\u0131ca lehtar\u0131n muvafakatine gerek olmaks\u0131z\u0131n banka muhatap (C)\u2019nin tazmin talebini yerine getirecek ve lehtara ba\u015fvurabilecektir.<\/p>\n\n\n\n

                                            Bir teminat mektubundaki \u201ctransferable\u201d kayd\u0131 ge\u00e7erli olup muhatap ayr\u0131ca bankan\u0131n muvafakatine gerek olmaks\u0131z\u0131n teminat mektubunda muhatap de\u011fi\u015fikli\u011fi ge\u00e7erle\u015ftirilebilecek ise de, yukar\u0131daki ihtimaller burada da ge\u00e7erli olacakt\u0131r. Lehtar \u201ctransferable\u201d ibaresini i\u00e7eren teminat mektubu d\u00fczenlenmesi talimat\u0131n\u0131 bankaya vermesi nedeniyle, muhatap de\u011fi\u015fikli\u011fine itiraz edemeyecek ise de yeni muhataba kar\u015f\u0131 teminat mektubuyla garanti edilen bir borcunun bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrebilecek, bu durumda banka yeni muhataba \u00f6demede bulunursa lehtara rucu edemeyecektir.<\/p>\n\n\n\n

                                            • Teminat mektubunda muhatap de\u011fi\u015fikli\u011finde; devredilen muhatab\u0131n bir kamu kurulu\u015fu olmas\u0131 halinde, kamu kurulu\u015flar\u0131n\u0131n ehliyetleri kurulu\u015f kanunlar\u0131 ile belirlendi\u011finden; bu konuda bir yasal engelin bulunmamas\u0131 gerekecektir.<\/li><\/ul>\n\n\n\n

                                              10.Teminat mektuplar\u0131n\u0131n ve muhatab\u0131n teminat mektubu alaca\u011f\u0131n\u0131n \u00fczerine haciz veya tedbir konulmas\u0131<\/p>\n\n\n\n

                                              a. Haciz konulmas\u0131<\/p>\n\n\n\n

                                              • Teminat mektubu ile banka bir risk \u00fcstlenmekte; risk ortaya \u00e7\u0131kmaz veya sona erer ise, bankan\u0131n garantisi h\u00fck\u00fcms\u00fcz olmaktad\u0131r. Bu nedenlerle teminat mektubu ile m\u00fccerret bor\u00e7 alt\u0131na girilmedi\u011fi gibi; teminat mektubu bir k\u0131ymetli evrak olmad\u0131\u011f\u0131ndan, teminat mektubu haczedilemeyecektir. Yerle\u015fik yarg\u0131 kararlar\u0131 da bu y\u00f6ndedir.<\/li>
                                              • Muhatab\u0131n teminat mektubundan \u00f6t\u00fcr\u00fc bankaya kar\u015f\u0131 alaca\u011f\u0131n\u0131n; herhangi bir alacakl\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan haczedilmesi ise m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bankaya g\u00f6nderilecek bu t\u00fcr bir haciz ihbarnamesine, muhatap hen\u00fcz tazmin talebinde bulunmam\u0131\u015f ise, banka icra dairesine muhatab\u0131n bir alaca\u011f\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmekle yetinecektir.<\/li><\/ul>\n\n\n\n

                                                Buna kar\u015f\u0131l\u0131k gelen haciz ihbarnamesi geni\u015f kapsaml\u0131 ise:<\/p>\n\n\n\n

                                                • Muhatab\u0131n teminat mektubundan do\u011fmu\u015f ve do\u011facak alaca\u011f\u0131 haczedilmi\u015f ise \u2013 burada muhtemel bir alacak s\u00f6z konusu oldu\u011fundan \u2013 banka haciz kayd\u0131n\u0131 teminat mektubu \u00fczerine koymal\u0131, muhatap tazmin talebinde bulunursa ve tazmin talebi usul\u00fcne uygun ise muhatab\u0131n teminat mektubu alaca\u011f\u0131 \u00fczerine haciz i\u015flenmelidir.
                                                  Muhatab\u0131n usul\u00fcne uygun tazmin talebinden sonra, ancak kendisine \u00f6deme yap\u0131lmadan \u00f6nce teminat mektubu \u00fczerine haciz konursa; banka muhataba \u00f6deme yapamayacak ve alaca\u011fa haciz koyarak icra m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne bildirecektir. Teminat mektubu alaca\u011f\u0131 \u00fczerinde uygulamada rastland\u0131\u011f\u0131 gibi; mektup bor\u00e7lusunun \u2013 yani lehtar\u0131n \u2013 alacakl\u0131lar\u0131n\u0131n haciz koyduramayaca\u011f\u0131 ise ku\u015fkusuzdur.<\/li><\/ul>\n\n\n\n

                                                  b. \u0130htiyati tedbir konulmas\u0131<\/p>\n\n\n\n

                                                  \u0130htiyati tedbir talebi, riskin sona erdi\u011fini veya hen\u00fcz bir risk do\u011fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcren mektup lehtar\u0131 \u2013 bor\u00e7lusu \u2013 taraf\u0131ndan talep edilebilecektir. Garanti veren bankan\u0131n da teorik olarak mahkemeden ihtiyati tedbir talep etmesi m\u00fcmk\u00fcn ise de; banka muhatap ile lehtar aras\u0131ndaki ili\u015fkinin d\u0131\u015f\u0131nda oldu\u011fundan; risk konusunda mahkemeyi ikna etmesi pek m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 gibi; ihtiyati tedbir karar\u0131na gerek olmaks\u0131z\u0131n riskin sona erdi\u011fi ya da hen\u00fcz do\u011fmad\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131nda ise \u00f6demeyi reddetme hakk\u0131 da bulunmaktad\u0131r. T\u00fcrk hukuk uygulamas\u0131nda \u00f6nce \u00f6de, sonra dava a\u00e7 kural\u0131 ge\u00e7erli de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n

                                                  • Vadeli teminat mektuplar\u0131nda, ihtiyati tedbir karar\u0131 sorun yaratabilecektir. Muhatap taraf\u0131ndan teminat mektubunun tazmininin istenmesinin ihtiyati tedbir karar\u0131 ile durdurulmas\u0131 ve tedbir devam ederken vadenin dolmas\u0131 halinde; tedbirin devam etti\u011fi s\u00fcre kadar vadenin uzat\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu kabul edilmelidir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k sadece mektubun tazmini ihtiyati tedbir karar\u0131 ile durdurulmu\u015f ise, muhatab\u0131n vade i\u00e7inde tazmin talebinde bulunmas\u0131 gerekecektir.<\/li><\/ul>\n\n\n\n

                                                    Teminat mektuplar\u0131nda yer alan ihtiyati tedbir karar\u0131na ra\u011fmen \u00f6deme taahh\u00fcd\u00fcn\u00fcn yerine getirilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Zira HUMK 113\/a maddesine g\u00f6re banka ihtiyati tedbir karar\u0131na ra\u011fmen \u00f6deme yaparsa; \u00f6demeyi yapan banka g\u00f6revlisi bir aydan alt\u0131 aya kadar cezaland\u0131r\u0131lacakt\u0131r. Ayr\u0131ca tedbire ra\u011fmen \u00f6demede bulunan banka; lehtara \u2013 kontrgarantide h\u00fck\u00fcm bulunsa dahi \u2013 rucu edememe riski alt\u0131ndad\u0131r. Banka iyi ili\u015fkiler sonucu teminat mektubu veya kontrgaranti y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u2013 ihtiyati tedbire ra\u011fmen \u2013 yerine getirmek isterse; tazmin talebi halinde; lehtara ya da kontrgarana rucu riskini \u00fczerine alarak \u2013 \u00f6rne\u011fin avans olarak teminat mektubu veren bankaya \u00f6demede bulunabilir.<\/p>\n\n\n\n

                                                    Belirtmek gerekir ki; bir T\u00fcrk bankas\u0131n\u0131n kontrgarantisi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda yabanc\u0131 bir bankan\u0131n teminat mektubu vermesi halinde; yabanc\u0131 banka teminat mektubu tutar\u0131n\u0131 muhatab\u0131na \u00f6derse; T\u00fcrk bankas\u0131na rucu edecek; bu durumda alacakl\u0131 teminat mektubu muhatab\u0131 de\u011fil, yabanc\u0131 banka olaca\u011f\u0131ndan, \u00f6rne\u011fin teminat mektubunun lehtar\u0131n\u0131n T\u00fcrk bankas\u0131n\u0131n yabanc\u0131 bankaya \u00f6demesini durdurmak i\u00e7in tedbir istemesi m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r. Buna ra\u011fmen baz\u0131 T\u00fcrk mahkemelerinin, lehtar\u0131n talebi \u00fczerine gerek yabanc\u0131 bankan\u0131n muhataba \u00f6demesini ve gerekse T\u00fcrk bankas\u0131n\u0131n teminat mektubu veren yabanc\u0131 bankaya \u00f6demesini durduran hukuka ayk\u0131r\u0131 ihtiyati tedbir karar\u0131 verdikleri g\u00f6r\u00fclmektedir. Belirtmek gerekir ki, bir T\u00fcrk mahkemesinin yabanc\u0131 bir \u00fclkedeki bankan\u0131n verdi\u011fi teminat mektubu nedeniyle \u00f6demesini ihtiyati tedbir karar\u0131yla durdurmas\u0131 hukuken ge\u00e7erli olmay\u0131p, teminat mektubu veren yabanc\u0131 banka muhatab\u0131n tazmin talebini yerine getirecek ve T\u00fcrk bankas\u0131n\u0131 bor\u00e7land\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

                                                    Teminat mektuplar\u0131nda yer alan ihtilaf\u0131n kanuni neticeleri dikkate al\u0131nmaks\u0131z\u0131n \u00f6deme taahh\u00fcd\u00fc de ihtiyati tedbir karar\u0131 al\u0131nmas\u0131 halinde bankan\u0131n \u00f6deme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bulundu\u011fu \u015feklinde yorumlanamayacakt\u0131r. \u0130htiyati tedbir karar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda ihtilaf\u0131n kanuni neticeleri; lehtar ile muhatap aras\u0131nda ki ihtilaf\u0131n kanuni neticeleri olarak de\u011ferlendirilecek, bu kanuni neticeler, garanti veren bankan\u0131n \u00f6deme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc etkilemeyecektir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k lehtar ile muhatap aras\u0131ndaki ihtilaflar\u0131n kanuni neticeleri sonucu garanti edilen risk ortadan kalkarsa veya riskin ger\u00e7ekle\u015fmesi ertelenirse; bu durumu banka kendisine ait def\u2019iler olarak ileri s\u00fcrebilecektir.<\/p>\n\n\n\n

                                                    • T\u00fcrkiye\u2019de verilen bir teminat mektubunun yabanc\u0131 hukuka tabi tutulmas\u0131 \u2013 5718 say\u0131l\u0131 Milletleraras\u0131 \u00d6zel Hukuk ve Usul Hukuku hakk\u0131nda kanun Md. 24 \u2013 kararla\u015ft\u0131r\u0131labilir. Ancak T\u00fcrk bankas\u0131n\u0131n verdi\u011fi teminat mektubunun yabanc\u0131 hukuka tabi olmas\u0131 halinde de; T\u00fcrk mahkemesi muhatab\u0131n tazmin talebini \u00f6nleyen bir tedbir karar\u0131 alabilecektir.<\/li><\/ul>\n\n\n\n

                                                      T\u00fcrk mahkemesi, yabanc\u0131 hukuka tabi bu t\u00fcr bir teminat mektubu nedeniyle mektup lehtar\u0131n\u0131n gerek ihtiyati tedbir konulmas\u0131, gerekse daha \u00f6nce konulmu\u015f bir ihtiyati tedbir karar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 istemlerini de\u011ferlendirirken yabanc\u0131 hukuku resen g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutacak, yabanc\u0131 hukukun muhtevas\u0131n\u0131n tespitinde taraflar\u0131n yard\u0131m\u0131n\u0131 isteyecek; yabanc\u0131 hukukun olaya ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerinin t\u00fcm ara\u015ft\u0131rmalara ra\u011fmen tespit edilememesi halinde T\u00fcrk hukukunu uygulayacakt\u0131r (M\u00d6HUK Md. 2).<\/p>\n\n\n\n

                                                      Teminat mektubunda yabanc\u0131 mahkemelerin yetkili k\u0131l\u0131nmas\u0131 halinde de ihtiyati tedbir kararlar\u0131 ancak uyguland\u0131klar\u0131 \u00fclke mahkemelerinde al\u0131naca\u011f\u0131ndan yine T\u00fcrk Mahkemeleri yetkili olacakt\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k davan\u0131n belli s\u00fcre i\u00e7inde yabanc\u0131 mahkemede a\u00e7\u0131lmas\u0131 gerekecektir.<\/p>\n\n\n\n

                                                      11.Genel olarak teminat mektuplar\u0131n\u0131n tazmini taleplerinin i\u00e7eri\u011fi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                                                      Teminat mektuplar\u0131 Yarg\u0131tay \u0130\u00e7tihad\u0131 Birle\u015ftirme Kararlar\u0131na g\u00f6re garanti s\u00f6zle\u015fmesi say\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan ve garanti s\u00f6zle\u015fmesiyle belli bir risk \u2013 her t\u00fcrl\u00fc risk de\u011fil \u2013 garanti edildi\u011finden mutlaka tazmin taleplerinde teminat mektubu ile garanti edilen riskin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi belirtilmelidir.<\/p>\n\n\n\n

                                                      Banka teminat mektubu vermekle belli bir riski garanti etti\u011finden, m\u00fccerret bir bor\u00e7 alt\u0131na girmedi\u011finden \u201cteminat mektubunuz irat kaydedilmi\u015ftir\u201d veya sadece \u201c\u00f6deyiniz\u201d \u015feklindeki veya benzeri tazmin talepleri usul\u00fcne uygun bir tazmin talebi olmad\u0131\u011f\u0131 gibi; teminat mektubu ile garanti edilmeyen bir borcun \u2013 \u00f6rne\u011fin kira borcu \u2013 yerine getirilmedi\u011fi gerek\u00e7esi ile tazmin talebinde bulunulmas\u0131 ge\u00e7ersizdir.<\/p>\n\n\n\n

                                                      Yaz\u0131l\u0131 tazmin talebinde mutlaka lehtar\u0131n teminat mektubu ile garanti edilen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc yerine getirmedi\u011fi belirtilerek tazmin talebinde bulunulmal\u0131d\u0131r. Nitekim baz\u0131 Yarg\u0131tay kararlar\u0131nda muhatab\u0131n garant\u00f6r bankaya yazd\u0131\u011f\u0131 ve rizikonun ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 i\u00e7ermeyen soyut yaz\u0131s\u0131 yeterli g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir denilmi\u015ftir (11.HD., 26.09.1979, 11.HD.,07.11.1983, 11.HD.,07.03.1986). Buna kar\u015f\u0131l\u0131k Yarg\u0131tay\u2019\u0131n daha sonraki baz\u0131 kararlar\u0131nda, tazmin talebinde riskin do\u011fdu\u011funu belirtmeye gerek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n kabul edildi\u011fi de g\u00f6r\u00fclmektedir (11.HD., 02.11.1993, 5977\/7001; mahkemenin karar\u0131nda direnmesi \u00fczerine HGK\u2019da 19.04.1995, 11-134\/408) \u00f6zel daire karar\u0131na kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r).<\/p>\n\n\n\n

                                                      Usul\u00fcne uygun tazmin talebi; lehtara rucu a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli olup; banka usul\u00fcne uygun tazmin talebinde bulunulmas\u0131nda \u0131srar etmeli; \u00f6zellikle vadeli teminat mektuplar\u0131nda, son g\u00fcn usul\u00fcne uygun olmayan bir tazmin talebinin gelmesi ve \u00f6deme halinde, lehtara rucu halinde ihtilaf \u00e7\u0131kabilece\u011fini hesaba katmal\u0131d\u0131r. Belli formatta yaz\u0131lan tazmin taleplerini ayn\u0131 m\u00fc\u015fteriye kar\u015f\u0131 kabul eden bankan\u0131n, daha sonra uygulamas\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirecek bu t\u00fcr bir tazmin talebine reddetmesi halinde bankan\u0131n sorumlulu\u011fu yukar\u0131da yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalara g\u00f6re belirlenecek, \u00f6rne\u011fin banka \u00f6nce lehtar\u0131n y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc belirtilmeden yap\u0131lan tazmin taleplerini kabul etmesine kar\u015f\u0131l\u0131k daha sonra usul\u00fcne uygun olmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131rsa; \u00f6demeyi reddedecek, muhatab\u0131n hukuki a\u00e7\u0131dan daha \u00f6nceki kabullere dayanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

                                                      12.Avans teminat mektuplar\u0131n\u0131n tazmini talepleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                                                      Avans teminat mektuplar\u0131 ile bankan\u0131n sorumlulu\u011fu, \u00f6denen avans\u0131n geri \u00f6denmesi riskini garanti ile s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Avans teminat mektuplar\u0131n\u0131n kesin teminat mektubu yerine kullan\u0131lmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu nedenle avans teminat mektuplar\u0131nda muhatab\u0131n lehtar y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmemi\u015ftir ibaresini ta\u015f\u0131yan tazmin talepleri tart\u0131\u015fma yaratabilecektir. Tazmin talebinin lehtar avans\u0131 iade y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn yerine getirmemi\u015fler \u015feklinde olmas\u0131 isabetli olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

                                                      Vadeli bir teminat mektubunda vade sonuna kadar avans\u0131n \u00f6denmedi\u011fini veya iade edildi\u011fini ya da al\u0131nan avans\u0131n geri \u00f6denmi\u015f oldu\u011funu lehtar kesin kan\u0131tlarla ispat ederse, banka tazmin talebini reddedecektir.<\/p>\n\n\n\n

                                                      Bir teminat mektubunda; banka riskin do\u011fup do\u011fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 incelemeden; muhatab\u0131n lehtar\u0131n avans\u0131 iade etmedi\u011fini veya y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yerine getirmedi\u011fini bildiren ilk yaz\u0131l\u0131 talebinde \u00f6deme taahh\u00fcd\u00fcnde bulundu\u011fu takdirde; tazmin talebini yerine getirecek ve lehtara rucu hakk\u0131 do\u011facakt\u0131r. Bu nedenle teminat mektubu metninin \u201c\u2026 bankam\u0131z garanti etti\u011finden ad\u0131 ge\u00e7enin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc k\u0131smen veya tamamen yerine getirmedi\u011fini bildiren ilk yaz\u0131l\u0131 talebinde \u2026 \u00f6deyece\u011fi\u201d \u015feklinde d\u00fczenlenmesi halinde banka, muhatab\u0131n \u201clehtar\u0131n y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yerine getirmedi\u011fini\u201d bildiren ilk yaz\u0131l\u0131 talebini avans\u0131n \u00f6dendi\u011fi, ancak geri al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde de\u011ferlendirme hakk\u0131na sahiptir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k teminat mektubunda \u201c\u2026 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yerine getirmedi\u011fi takdirde\u201d veya benzeri ibareler teminat mektubu metninin \u015farta ba\u011fl\u0131 bir teminat mektubu gibi alg\u0131lanmas\u0131 riskini ta\u015f\u0131yacak, teminat mektubunun \u201cmuhatab\u0131n Lehtar\u0131n avans\u0131 iade etmedi\u011fini bildiren ilk yaz\u0131l\u0131 talebinde\u201d \u015feklinde d\u00fczenlenmesi daha uygun olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

                                                      Bir teminat mektubunda, bu teminat mektubuna ait garanti transfer \u00f6demesinin \u2026 taraf\u0131ndan \u2026 firmas\u0131na yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihte ba\u015flayacakt\u0131r \u015feklinde bir d\u00fczenleme varsa teminat mektubu d\u00fczenleyen banka tazmin talebi halinde, avans\u0131n \u00f6denip \u00f6denmedi\u011fini ara\u015ft\u0131rma zorunda de\u011fildir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k lehtara avans \u00f6demesinin mektubu d\u00fczenleyen banka arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yap\u0131laca\u011f\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ise bankan\u0131n avans\u0131n \u00f6denip \u00f6denemedi\u011fini ara\u015ft\u0131rmas\u0131 gerekecektir.<\/p>\n\n\n\n

                                                      Avans teminat mektuplar\u0131n\u0131n metninde, \u201cyap\u0131lan i\u015f tutar\u0131nda garanti edilen avans tutar\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fclece\u011fi\u201d h\u00fckm\u00fc olsa dahi, muhatab\u0131n avans teminat mektubu tutar\u0131n\u0131n \u00f6denmesini bildiren ilk yaz\u0131l\u0131 talebinde; banka bu talebi yeterli g\u00f6rerek \u00f6deme ve lehtara rucu hakk\u0131na sahiptir. Lehtar avans\u0131n k\u0131smen geri \u00f6dendi\u011fi iddias\u0131 ile bankaya ba\u015fvurdu\u011fu takdirde banka ancak kesin delil varsa k\u0131smen \u00f6deme yapacak, yoksa lehtar\u0131n bankan\u0131n \u00f6demesinden \u00f6nce mahkemeye ba\u015fvurarak ihtiyati tedbir karar\u0131 ald\u0131rmas\u0131 gerekecektir.<\/p>\n\n\n\n

                                                      13.Teminat mektuplar\u0131nda risk \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                                                      Teminat mektuplar\u0131nda mektubun muhatab\u0131 taraf\u0131ndan iade edilmesi; muhatab\u0131n bankay\u0131 ibra etmesi, vadeli teminat mektuplar\u0131nda vade sonuna kadar tazmin talebinde bulunulmay\u0131p mektubun h\u00fck\u00fcms\u00fcz olmas\u0131 hallerinde banka risk \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 yapacak; o miktarda m\u00fc\u015fterinin riskini azaltacak ve verilen teminatlar\u0131 iade edecektir.<\/p>\n\n\n\n

                                                      Buna kar\u015f\u0131l\u0131k<\/p>\n\n\n\n

                                                      • Vadesiz teminat mektuplar\u0131nda muhatap mektubu iade etmez veya bankay\u0131 ibra etmez ise; 10 y\u0131ll\u0131k zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresi dolmaks\u0131z\u0131n risk \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 yap\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r. Riskin sona erdi\u011fi kesin deliller ile ispatlanabildi\u011fi takdirde ise vadesiz teminat mektuplar\u0131nda da risk \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 yap\u0131labilecektir<\/li>
                                                      • Teminat mektubu bir k\u0131ymetli evrak olmad\u0131\u011f\u0131ndan, muhatap mektubun asl\u0131n\u0131 iade etmeden de tazmin talebinde bulunabilece\u011finden, mektup kaybedilse, hatta lehtar taraf\u0131ndan iade edilse dahi banka ile muhatap aras\u0131ndaki garanti s\u00f6zle\u015fmesi ili\u015fkisi devam edebilecektir.<\/li>
                                                      • Teminat mektubu lehtar\u0131n\u0131n ya da muhatab\u0131n\u0131n bilinememesi, aradan uzun y\u0131llar\u0131n ge\u00e7mesi sonucu mektubun tazmin talebi ihtimalinin \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu hallerde dahi hukuki a\u00e7\u0131dan risk \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 yap\u0131lamayacakt\u0131r.<\/li>
                                                      • Bankac\u0131l\u0131k uygulamas\u0131nda; risk \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 yap\u0131labilmesi i\u00e7in muhataptan al\u0131nacak ibra yaz\u0131s\u0131n\u0131n bir \u00f6zelli\u011fi olmayacak; muhatab\u0131n bankay\u0131 tarihi, say\u0131s\u0131 ve miktar\u0131 belli teminat mektubu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden kurtard\u0131\u011f\u0131n\u0131, ibra etti\u011fini bildirmesi yeterli olacakt\u0131r.<\/li>
                                                      • Teminat mektubunun ak\u0131betini sormak veya mektubun iadesini istemek i\u00e7in muhataba ula\u015f\u0131lamamas\u0131 mektubun ge\u00e7erlili\u011fini veya sona ermesini etkilemeyecektir.<\/li>
                                                      • Muhataba ula\u015f\u0131lmas\u0131, ancak muhatab\u0131n cevap vermemesi halinde sukut ikrardan gelir kural\u0131 uygulanamayacak muhataba yaz\u0131lan yaz\u0131larda ne t\u00fcr bir ifade kullan\u0131l\u0131rsa kullan\u0131ls\u0131n muhatab\u0131n bankay\u0131 cevap vermemekle z\u0131mnen ibra etti\u011fi ileri s\u00fcr\u00fclemeyecektir (BK. Md.6).<\/li>
                                                      • Vadeli teminat mektuplar\u0131nda s\u00fcresi i\u00e7inde, vadesiz teminat mektuplar\u0131nda ise herhangi bir zamanda mektubun asl\u0131n\u0131n bankaya lehtar taraf\u0131ndan iadesi durumunda da bankan\u0131n sorumlulu\u011funun sona erece\u011fine dair teminat mektuplar\u0131nda yer alan ibareler ge\u00e7erli olacak; bu ibarelere itiraz eden muhatap mektubu kabul etmeyecek; o takdirde ise bankan\u0131n teminat mektubu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc do\u011fmayacakt\u0131r. Lehtar\u0131n bu ibareleri i\u00e7eren sahte bir teminat mektubunu muhataba vermesi ve muhatab\u0131n teminat mektubunu bir s\u00fcre sonra bankaya ibraz etmesi halinde bankay\u0131 sahte teminat mektubundan \u00f6t\u00fcr\u00fc sorumlu tutmak m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r.<\/li>
                                                      • Teminat mektubu metinlerinde garanti edilen mebla\u011f \u2013 \u00f6rne\u011fin yaz\u0131 ve rakam ile ifade edilen mebla\u011flar\u0131n farkl\u0131 olmas\u0131 \u2013 vade \u2013 \u00f6rne\u011fin i\u015f bu teminat mektubu \u2013 \u2026\u2026. tarihine kadar ge\u00e7erlidir yan\u0131 s\u0131ra i\u015f bu teminat mektubu vadesizdir vd di\u011fer \u00e7eli\u015fkilerin bulunmas\u0131 halinde, garanti s\u00f6zle\u015fmeleri k\u0131ymetli evrak olmad\u0131\u011f\u0131ndan, T. Ticaret Kanununun bu konudaki d\u00fczenlemeleri teminat mektuplar\u0131na uygulanamayacak; teminat mektuplar\u0131 Bor\u00e7lar Kanununun genel h\u00fck\u00fcmlerine tabi oldu\u011fundan, BK. 1. maddesine g\u00f6re iki taraf kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ve birbirine uygun surette r\u0131zalar\u0131n\u0131 beyan ettikleri takdirde akit tamam olaca\u011f\u0131ndan; gerek vade ve gerekse miktar akdin esasl\u0131 noktalar\u0131n\u0131 olu\u015fturdu\u011fundan (BK. Md. 2); ge\u00e7erli bir teminat mektubundan s\u00f6z edilemeyecektir.<\/li>
                                                      • Yarg\u0131tay\u2019\u0131n, riskin vade tarihine kadar do\u011fdu\u011funun ispatlanmas\u0131 halinde bankan\u0131n on y\u0131ll\u0131k zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresi i\u00e7inde takip edilebilece\u011fi konusundaki yerle\u015fik kararlar\u0131 nedeniyle BK. 110. maddesine 1981 y\u0131l\u0131nda eklenen f\u0131krada muayyen bir m\u00fcddet i\u00e7in yap\u0131lan taahh\u00fctlerde, m\u00fcddetin bitimine kadar taahh\u00fct edene yaz\u0131l\u0131 olarak ba\u015fvurulmamas\u0131 halinde taahh\u00fcd\u00fcn h\u00fck\u00fcms\u00fcz olaca\u011f\u0131na dair s\u00f6zle\u015fme muteberdir denilmi\u015ftir. Bankaya ba\u015fvurma ile esas itibariyle bu ba\u015fvurunun bankaya ula\u015fmas\u0131 anla\u015f\u0131lacak ise de, ihtilaflar\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in, vadeli teminat mektuplar\u0131nda vade sonuna kadar elimize ge\u00e7ecek \u015fekilde tazmin talebinde bulunulmad\u0131\u011f\u0131 takdirde i\u015f bu teminat mektubu h\u00fck\u00fcms\u00fcz olacakt\u0131r veya benzeri bir ibareye yer verilmesi halinde vade sonuna kadar tazmin talebinde bulunulmad\u0131\u011fu takdirde bankan\u0131n garantisi son bulacak; aksi takdirde riskin vade i\u00e7inde do\u011fmas\u0131 ve bu hususu muhatab\u0131n ispat etmesi halinde on y\u0131ll\u0131k zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresi i\u00e7inde bankadan mektubun tazmini istenebilecektir. Bu ibarenin T\u00fcrk Hukukuna tabi T\u00fcrk\u00e7e ya da yabanc\u0131 dilde t\u00fcm teminat mektuplar\u0131na konulmas\u0131 gerekmektedir.<\/li><\/ul>\n\n\n\n

                                                        Bu ibare yerine tazmin talebi vade tarihine kadar yap\u0131lmal\u0131d\u0131r ibaresi yeterli olmayabilecektir. BK. 110\/2. maddesinde \u201c\u2026 yaz\u0131l\u0131 ba\u015fvurulmamas\u0131 halinde taahh\u00fcd\u00fcn h\u00fck\u00fcms\u00fcz olaca\u011f\u0131n\u0131n belirtilmesi\u201d gerekmekte, bu \u015fekilde muhatap ikaz edilmekte, dikkati \u00e7ekilmektedir (BK. 110\/2).<\/p>\n\n\n\n

                                                        • Banka teminat mektuplar\u0131na teminat mektubunun asl\u0131n\u0131n iade edilmesi halinde bankan\u0131n garantisinin son bulaca\u011f\u0131 \u015feklindeki ibareler, mektubun lehtar\u0131 taraf\u0131ndan iadesini kapsamayacak, teminat mektubunun muhatap taraf\u0131ndan iadesi halinde ge\u00e7erli olacak; mektubun lehtar taraf\u0131ndan iadesi halinde muhatap teminat mektubunun iradesi d\u0131\u015f\u0131nda lehtar\u0131n eline ge\u00e7ti\u011fi, teminat mektubunun k\u0131ymetli evrak olmad\u0131\u011f\u0131, bankan\u0131n y\u00fck\u00fcml\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn devam etti\u011fi iddias\u0131nda da bulunabilecektir.<\/li><\/ul>\n\n\n\n

                                                          Bu durumda mektubun muhatap taraf\u0131ndan iade edilmesi halinde bankaca \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 yap\u0131labilecek; muhatab\u0131n sehven mektubu iade etti\u011fini ileri s\u00fcrmesi ve ispat etmesi halinde ise; banka risk \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 nedeniyle u\u011frad\u0131\u011f\u0131 zarar\u0131 muhataptan talep edilebilecektir.<\/p>\n\n\n\n

                                                          \u201cMektubun lehtar taraf\u0131ndan iadesi halinde de bankan\u0131n y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn son bulaca\u011f\u0131\u201d \u015feklinde bir ibare ise mektubun asl\u0131n\u0131n muhataba ula\u015fmas\u0131 halinde ge\u00e7erli olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

                                                          • Teminat mektubu s\u00fcresinden \u00f6nce muhataptan teslim al\u0131narak lehtar taraf\u0131ndan bankaya teslim edilirse, banka risk \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 yapmadan muhataba ba\u015fvurmal\u0131 ve muhatab\u0131n mektubu bankaya iadesi i\u00e7in lehtara verdi\u011fine ve m\u00fcmk\u00fcnse ayr\u0131ca bankay\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden kurtard\u0131\u011f\u0131na veya ibra etti\u011fine dair bir yaz\u0131l\u0131 beyan\u0131n\u0131 almal\u0131d\u0131r.<\/li><\/ul>\n\n\n\n

                                                            Lehtar\u0131n bankaya iade etti\u011fi mektup nedeniyle muhatab\u0131n cevap veya ibraname vermemesi halinde; mektubun asl\u0131 bankan\u0131n elinde olaca\u011f\u0131 i\u00e7in hukuki sorun \u00e7\u0131kabilecek, banka muhatab\u0131n tazmin talebini yerine getirirse, lehtar bankaya mektubun asl\u0131n\u0131n iade edildi\u011fini, \u00f6dememsi gerekti\u011fini ileri s\u00fcrebilecek; mektubun asl\u0131 iade edildi\u011fi gerek\u00e7esi ile muhatab\u0131n tazmin talebi banka taraf\u0131ndan reddedildi\u011fi takdirde ise muhatap mektubu kendisinin iade etmedi\u011fi, garanti s\u00f6zle\u015fmesinin \u015fekle tabi olmad\u0131\u011f\u0131; mektubun asl\u0131 ibraz edilmeden de; banka ile aralar\u0131ndaki garanti s\u00f6zle\u015fmesi nedeniyle tazmin talebinin hukuka uygun oldu\u011fu savunmas\u0131n\u0131 yapabilecektir.<\/p>\n\n\n\n

                                                            Burada banka her somut olayda de\u011ferlendirme yapacak; ancak hukuken lehtara rucu etmede ciddi engellerin bulundu\u011fu sonucuna var\u0131rsa; teredd\u00fct halinde durumun yarg\u0131 karar\u0131 ile belirlenmesini tercih edebilecek; muhatab\u0131n a\u00e7aca\u011f\u0131 davay\u0131 kazanmas\u0131 halinde bu kesin h\u00fck\u00fcm lehtara rucu etmesine imkan verecektir.<\/p>\n\n\n\n

                                                            14.Teminat mektuplar\u0131nda zamana\u015f\u0131m\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                                                            Vadeli teminat mektuplar\u0131nda vade sonuna kadar tazmin talebinde bulunulmad\u0131\u011f\u0131 takdirde BK. 110\/2 maddesi uyar\u0131nca teminat mektubu h\u00fck\u00fcms\u00fcz olaca\u011f\u0131ndan zamana\u015f\u0131m\u0131 sorunu ya\u015fanmayacak, buna kar\u015f\u0131l\u0131k vadesiz teminat mektuplar\u0131nda on y\u0131ll\u0131k zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresinin ne zaman ba\u015flayaca\u011f\u0131 sorun yaratacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

                                                            BK. 128. maddesine g\u00f6re s\u00f6zle\u015fmelerde on y\u0131ll\u0131k zamana\u015f\u0131m\u0131 (Md. 125) alaca\u011f\u0131n muaccel oldu\u011fu zamandan ba\u015flar, alaca\u011f\u0131n muacceliyeti bir ihbar vukuuna tabi ise mururu zaman bu ihbar\u0131n verilebilece\u011fi g\u00fcnden ba\u015flar. Bor\u00e7lar Kanununun muaccel bor\u00e7 ba\u015fl\u0131kl\u0131 74. maddesine g\u00f6re Ecel me\u015frut olmad\u0131\u011f\u0131 veya i\u015fin mahiyetinden anla\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 takdirde borcun hemen ifa ve derhal icras\u0131 talep olunabilir. Teminat mektuplar\u0131 ile bir risk garanti edildi\u011finden ve banka ilk talepte \u00f6deme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131na girdi\u011finden, riskin do\u011fdu\u011fu andan \u2013 muaccel oldu\u011fu andan \u2013 itibaren muhatab\u0131n borcun yerine getirilmesini talep hakk\u0131 do\u011fmaktad\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, bankan\u0131n riskin do\u011fup do\u011fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmaks\u0131z\u0131n ilk talepte \u00f6deme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc nedeniyle; on y\u0131ll\u0131k zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresinin tazmin talebi olmadan da, teminat mektubunun verildi\u011fi tarihten itibaren ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n

                                                            BK. 110\/2. maddesindeki ko\u015fulu i\u00e7ermeyen vadeli banka teminat mektuplar\u0131nda, riskin vade i\u00e7inde do\u011fdu\u011fu tarihten itibaren on y\u0131ll\u0131k zamana\u015f\u0131m\u0131 i\u015flemekte ise de; bu tarihin tespit edilememesi halinde on y\u0131ll\u0131k s\u00fcre en ge\u00e7 mektubun vadesinin sona erdi\u011fi tarihte ba\u015flayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

                                                            Vadesiz teminat mektuplar\u0131nda ise; riskin do\u011fup do\u011fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n, do\u011fdu ise hangi tarihte do\u011fdu\u011funun tespit edilemedi\u011fi takdirde hukuken bankan\u0131n garantisi devam edecek, muhatab\u0131n vadesiz mektup tarihinden itibaren 10 y\u0131ldan fazla bir s\u00fcre ge\u00e7tikten sonra bankan\u0131n zamana\u015f\u0131m\u0131 def\u2019ini ileri s\u00fcrmesi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir ise de; kar\u015f\u0131 taraf\u0131n itiraz\u0131 halinde riskin do\u011fdu\u011fu tarihi bankan\u0131n ispat etmesi gerekecektir.<\/p>\n\n\n\n

                                                            Bankan\u0131n her zaman \u00f6rne\u011fin 20-30 y\u0131l ge\u00e7tikten sonra mektubun tazmininin istenmesi halinde zamana\u015f\u0131m\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak; riskin do\u011fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya sona erdi\u011fini iddia ve ispat etmesi m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

                                                            Buna kar\u015f\u0131l\u0131k vadesiz teminat mektuplar\u0131nda 20-30 y\u0131l ge\u00e7mi\u015f olmas\u0131, muhatab\u0131n tazmin talebinde bulunmam\u0131\u015f olmas\u0131, muhatab\u0131 veya lehtar\u0131n bulunamamas\u0131 gibi ger\u00e7eklerle teminat mektubunun bir i\u00e7 i\u015flem olarak teminat mektubunu iptal etmesi hukuken ge\u00e7ersiz olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

                                                            BK. 139. maddesine g\u00f6re iptidaen mururu zamandan feragat bat\u0131l oldu\u011fundan teminat mektubuna \u00f6rne\u011fin bu teminat mektubu d\u00fczenleme tarihinden itibaren on y\u0131l sonra zamana\u015f\u0131m\u0131na u\u011frar veya benzer ibarelerin konulmas\u0131, muhatap a\u00e7\u0131s\u0131ndan zamana\u015f\u0131m\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmeden zamana\u015f\u0131m\u0131ndan feragat say\u0131laca\u011f\u0131ndan ge\u00e7ersiz olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

                                                            15.Teminat mektuplar\u0131n\u0131n yabanc\u0131 hukuka tabi olmas\u0131 \u2013 yabanc\u0131 mahkemelerin yetkisi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                                                            Bir T\u00fcrk bankas\u0131n\u0131n verdi\u011fi teminat mektubunun veya kontrgarantisinin lehtar\u0131n\u0131n veya muhatab\u0131n\u0131n yabanc\u0131 olmas\u0131 ya da bir yabanc\u0131 \u00fclke bankas\u0131n\u0131n verdi\u011fi teminat mektubunun ya da kontrgarantisinin muhatab\u0131n\u0131n veya lehtar\u0131n\u0131n T\u00fcrk olmas\u0131 halinde devletler \u00f6zel hukuk kurallar\u0131 devreye girecektir.<\/p>\n\n\n\n

                                                            Devletler \u00f6zel hukuk kurallar\u0131n\u0131 her \u00fclke kendi mevzuat\u0131nda belirlemi\u015ftir. Bu konular\u0131 d\u00fczenleyen kanun 5718 say\u0131l\u0131 (RG. 12.12.2007, sa:26728) Milletleraras\u0131 \u00d6zel hukuk ve Usul Hukuku Hakk\u0131nda kanun (M\u00d6HUK) dur.<\/p>\n\n\n\n

                                                            5718 say\u0131l\u0131 M\u00d6HUK teminat mektubunda yabanc\u0131l\u0131k unsuru bulunmas\u0131 halinde uygulanacakt\u0131r (M\u00d6HUK Md. 1). Yabanc\u0131l\u0131k unsuru Yasada tan\u0131mlanmam\u0131\u015ft\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k Yarg\u0131tay bir karar\u0131nda (HGK 06.05.1998, 12-287\/325. YKD Eyl\u00fcl 1998, sh.1269); Bor\u00e7 ili\u015fkisi yabanc\u0131l\u0131k unsuru ta\u015f\u0131mal\u0131d\u0131r. Uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n do\u011fdu\u011fu bor\u00e7 ili\u015fkisinde taraflardan birinin veya her ikisinin yabanc\u0131 olmas\u0131 veya akdin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerin veya icra yerinin yabanc\u0131 \u00fclke olmas\u0131 veya akit konusunun yabanc\u0131 \u00fclkede bulunmas\u0131 veya bor\u00e7 ili\u015fkisinin yabanc\u0131 \u00fclkede do\u011fmas\u0131 veya bor\u00e7 ili\u015fkisine uygulanacak hukukun yabanc\u0131 bir hukuk olmas\u0131 gibi bir yabanc\u0131l\u0131k unsurunun bulunmas\u0131 gereklidir. Yabanc\u0131l\u0131k unsuru ta\u015f\u0131mayan bir bor\u00e7 ili\u015fkisi i\u00e7in yabanc\u0131 \u00fclke mahkemelerine yetki veren anla\u015fma T\u00fcrk Hukuku y\u00f6n\u00fcnden ge\u00e7erli olamaz.<\/p>\n\n\n\n

                                                            5718 say\u0131l\u0131 Yasan\u0131n 24\/4. maddesinde Taraflar\u0131n hukuk se\u00e7imi yapmam\u0131\u015f olmalar\u0131 halinde s\u00f6zle\u015fmeden do\u011fan ili\u015fkiye, o s\u00f6zle\u015fmeyle en s\u0131k\u0131 ili\u015fkili olan hukuk uygulan\u0131r denilmekte ve bu hukuk \u201c\u2026 ticari faaliyetler gere\u011fi kurulan s\u00f6zle\u015fmelerde karakteristik edim bor\u00e7lusunun i\u015f yeri, bulunmad\u0131\u011f\u0131 takdirde yerle\u015fim yeri hukuku, karakteristik edim bor\u00e7lusunun birden fazla i\u015fyeri varsa s\u00f6z konusu s\u00f6zle\u015fmeyle en s\u0131k\u0131 ili\u015fki i\u00e7inde bulunan i\u015f yeri hukuku olarak kabul edilir\u201d denilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

                                                            T\u00fcrkiye\u2019de faaliyette bulunan bir banka taraf\u0131ndan T\u00fcrkiye\u2019de verilen \u00f6rne\u011fin muhatab\u0131 yabanc\u0131 olan bir teminat mektubu veya kontrgaranti nedeniyle T\u00fcrk bankas\u0131 T\u00fcrkiye\u2019de dava edildi\u011finde T\u00fcrk Hukuku uygulanacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

                                                            5718 say\u0131l\u0131 Yasaya g\u00f6re taraflar teminat mektubunun yabanc\u0131 bir hukuka tabi olmas\u0131n\u0131 da kabul edebilirler. 24\/1. maddesine g\u00f6re s\u00f6zle\u015fmeden do\u011fan bir bor\u00e7 ili\u015fkisi taraflar\u0131n a\u00e7\u0131k olarak se\u00e7tikleri hukuka tabidir. 24\/3. maddeye g\u00f6re hukuk se\u00e7imi her zaman yap\u0131labilir, de\u011fi\u015ftirilebilir. S\u00f6zle\u015fmenin kurulmas\u0131ndan sonraki hukuk se\u00e7imi, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerin haklar\u0131 sakl\u0131 kalmak kayd\u0131yla, geriye etkili olarak ge\u00e7erlidir. Bir T\u00fcrk bankas\u0131n\u0131n verdi\u011fi teminat mektubunda taraflar T\u00fcrk olsa da yabanc\u0131 hukuku se\u00e7ebilirler, o takdirde yabanc\u0131l\u0131k unsuru olu\u015fur.<\/p>\n\n\n\n

                                                            5718 say\u0131l\u0131 Yasan\u0131n 40. maddesinde g\u00f6re T\u00fcrk mahkemelerinin milletleraras\u0131 yetkisini, i\u00e7 hukukun yer itibariyle yetki kurallar\u0131 tayin eder.<\/p>\n\n\n\n

                                                            T\u00fcrk Bankas\u0131n\u0131n verdi\u011fi teminat mektubunda sadece yabanc\u0131 hukukun uygulanaca\u011f\u0131n\u0131n kabul edilmesi; hukuku kabul edilen \u00fclkenin mahkemelerinin yetkili oldu\u011fu anlam\u0131na gelmez. T\u00fcrk Bankas\u0131 ikametgah\u0131n\u0131n bulundu\u011fu T\u00fcrkiye\u2019de HUMK h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re dava edilebilecektir, Yabanc\u0131 hukukun uygulanmas\u0131 ba\u015fl\u0131kl\u0131 2. maddeye g\u00f6re Hakim T\u00fcrk kanunlar ihtilaf\u0131 kurallar\u0131n\u0131 ve bu kurallara g\u00f6re yetkili olan yabanc\u0131 hukuku resen uygular. Hakim yetkili yabanc\u0131 hukukun muhtevas\u0131n\u0131n tespitinde taraflar\u0131n yard\u0131m\u0131n\u0131 isteyebilir. Yabanc\u0131 hukukun olaya ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerinin t\u00fcm ara\u015ft\u0131rmalara ra\u011fmen tespit edilememesi halinde T\u00fcrk Hukuku uygulan\u0131r. 2. madde \u00f6ncelikle uygulanaca\u011f\u0131ndan HUMK 76. maddede yer alan; yabanc\u0131 hukuka istinat eden taraf\u0131n o kanun h\u00fckm\u00fcn\u00fc ispatla y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu, ispat olunamazsa T\u00fcrk Hukukunun uygulanaca\u011f\u0131 \u015feklindeki d\u00fczenleme ge\u00e7erlili\u011fini yitirmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

                                                            T\u00fcrk Bankas\u0131 taraf\u0131ndan verilen teminat mektubunda, yabanc\u0131 hukukun uygulanmas\u0131 yan\u0131 s\u0131ra, yabanc\u0131 mahkemeler de yetkili kabul edilebilir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k yabanc\u0131l\u0131k unsuru bulunmayan bir teminat mektubunda sadece yabanc\u0131 mahkemelerin yetkili k\u0131l\u0131nmas\u0131 T\u00fcrk Hukuk y\u00f6n\u00fcnden ge\u00e7erli de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n

                                                            Bir T\u00fcrk bankas\u0131 taraf\u0131ndan verilen ve yabanc\u0131 unsuru i\u00e7eren teminat mektubu nedeniyle, T\u00fcrk bankas\u0131n\u0131n yabanc\u0131 \u00fclkede dava edilebilmesi M\u00d6HUK 47. maddede d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

                                                            Yetki anla\u015fmalar\u0131 ve s\u0131n\u0131rlar\u0131 ba\u015fl\u0131kl\u0131 47. maddeye g\u00f6re \u2026 taraflar, aralar\u0131ndaki yabanc\u0131l\u0131k unsuru ta\u015f\u0131yan ve bor\u00e7 ili\u015fkilerinden do\u011fan uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n yabanc\u0131 bir devletin mahkemesinde g\u00f6r\u00fclmesi konusunda anla\u015fabilirler. Anla\u015fma, yaz\u0131l\u0131 delille ispat edilmesi h\u00e2linde ge\u00e7erli olur. Dava, ancak yabanc\u0131 mahkemenin kendisini yetkisiz saymas\u0131 veya T\u00fcrk mahkemelerinde yetki itiraz\u0131nda bulunulmamas\u0131 h\u00e2linde yetkili T\u00fcrk mahkemesinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

                                                            Bu a\u00e7\u0131klamalar g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutularak;<\/p>\n\n\n\n

                                                            • T\u00fcrkiye\u2019deki bankalar taraf\u0131ndan verilen teminat mektuplar\u0131nda yabanc\u0131 hukuk ve yabanc\u0131 mahkeme se\u00e7ilmi\u015f olmas\u0131 halinde, mektubun d\u00fczenlendi\u011fi yer hukuku olan \u201cT\u00fcrk hukuku\u201d uygulanmaz ve \u201cT\u00fcrk mahkemeleri\u201d yetkili de\u011fildir.<\/li>
                                                            • Bir T\u00fcrk bankas\u0131 taraf\u0131ndan verilen teminat mektubunda yabanc\u0131 hukukun ve mahkemelerin yetkili k\u0131l\u0131nmas\u0131 halinde; T\u00fcrk bankas\u0131 yabanc\u0131 \u00fclkede dava edilebilecek ve yabanc\u0131 mahkeme karar\u0131, T\u00fcrk bankas\u0131n\u0131n o \u00fclkede mal varl\u0131\u011f\u0131 varsa icraya konulabilecektir. Yabanc\u0131 mahkemenin kesinle\u015fmi\u015f karar\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de icraya konulmas\u0131; T\u00fcrk mahkemesinden tenfiz karar\u0131 al\u0131nmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r (M\u00d6HUK Md. 50\/1). T\u00fcrk mahkemesinin tenfiz karar\u0131 verebilmesi i\u00e7in T\u00fcrkiye ile ilam\u0131n verildi\u011fi devlet aras\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131k esas\u0131na dayanan bir anla\u015fman\u0131n yahut o devlette T\u00fcrk mahkemelerinden verilmi\u015f ilamlar\u0131n tenfizini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan kanun h\u00fckm\u00fcn\u00fcn veya fiili uygulaman\u0131n bulunmas\u0131 gerekir (M\u00d6HUK Md. 54).<\/li>
                                                            • Bir T\u00fcrk bankas\u0131n\u0131n yurt d\u0131\u015f\u0131 \u015fubesi taraf\u0131ndan verilmi\u015f olan teminat mektubunun \u00f6denmesinin durdurulmas\u0131 hukuken ancak o \u00fclkede al\u0131nacak bir ihtiyati tedbir karar\u0131 ile olur. T\u00fcrk mahkemesinin bu konuda verece\u011fi bir ihtiyati tedbir karar\u0131 ancak T\u00fcrkiye\u2019de uygulanabilir. Karara itiraz \u00fczerine tedbirin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir. Kald\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 takdirde de karar\u0131n uygulanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bankan\u0131n yabanc\u0131 \u00fclkedeki \u015fubesi T\u00fcrk Mahkemesinin ihtiyati tedbir karar\u0131n\u0131 dikkate alamaz.<\/li>
                                                            • Belirli bir mahkemeye hitaben d\u00fczenlenen teminat mektubunun \u2013 \u00f6rne\u011fin T\u00fcrk mahkemesinde dava a\u00e7an yabanc\u0131n\u0131n, mahkemenin teminat talebi \u00fczerine veya tehiri i\u00e7in verilen teminat mektuplar\u0131 \u2013 tazmininin, muhatap mahkeme taraf\u0131ndan teminat mektubundaki riskin do\u011fdu\u011fu belirtilerek istenmesi gerekir. Ancak Yarg\u0131tay\u2019\u0131n genel olarak muhatab\u0131n risk belirtilmeden istenen yaz\u0131l\u0131 tazmin talebini yeterli bulan kararlar\u0131 da bulunmaktad\u0131r. A\u00e7\u0131k bir yaz\u0131l\u0131 tazmin talebinde bulunmadan bankaya baz\u0131 belgeler g\u00f6nderilmesi ve bu belgelerden teminat mektubundaki riskin ger\u00e7ekle\u015fti\u011finin anla\u015f\u0131lmas\u0131; muhatap mahkemeye verilen teminat mektuplar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeterli bulunabilir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k mektupta belirtilen muhatap mahkeme d\u0131\u015f\u0131ndaki bir mahkemenin tazmin talebi ge\u00e7erli say\u0131lamaz. Buna ra\u011fmen \u00f6deme yap\u0131lmas\u0131 ve bunun lehtar taraf\u0131ndan \u00f6\u011frenilmesi veya daha sonra ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 halinde, lehtara rucu a\u00e7\u0131s\u0131ndan sorun \u00e7\u0131kabilecektir.<\/li><\/ul>\n\n\n\n

                                                              16.Milletler Aras\u0131 Ticaret Odas\u0131n\u0131n (MTO) garantilere ili\u015fkin 758 Say\u0131l\u0131 bir \u00f6rnek kurallar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                                                              MTO\u2019nun 1991 y\u0131l\u0131nda kabul etti\u011fi 458 say\u0131l\u0131 garantilere ili\u015fkin bir \u00f6rnek kurallar revize edilmi\u015f ve 758 say\u0131l\u0131 kurallar\u0131n 01 Temmuz 2010 da y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesi kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

                                                              Gerek 458 say\u0131l\u0131 kurallar\u0131n ve gerekse 758 say\u0131l\u0131 kurallar\u0131n uygulanabilmesi i\u00e7in teminat mektuplar\u0131nda bu kurallar\u0131n uygulanaca\u011f\u0131 konusunda a\u00e7\u0131k d\u00fczenleme yap\u0131lmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n

                                                              Bu kurallar 600 say\u0131l\u0131 akreditiflerle ilgili kurallara tabi olan stand by letter of credit\u2019lerle \u2013 garanti akreditifleri \u2013 b\u00fcy\u00fck paralellik i\u00e7ermektedirler. Garanti akreditifleri ile banka teminat mektuplar\u0131 aras\u0131ndaki en \u00f6nemli farkl\u0131l\u0131k; banka teminat mektuplar\u0131n\u0131n bir garanti s\u00f6zle\u015fmesi olu\u015fturmalar\u0131na; teminat mektubu ile bir risk garanti edilmesine ve riskin do\u011fmamas\u0131 ya da sona ermesi halinde bankan\u0131n \u00f6deme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bulunmamas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k, garanti akreditiflerinde bankan\u0131n taahh\u00fcd\u00fc; belli bir belgenin veya belgelerin ibraz\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u00f6deme yap\u0131lmas\u0131 ile ilgili olup bir garanti s\u00f6zle\u015fmesi de\u011fil, mal akreditiflerde oldu\u011fu gibi kendine \u00f6zg\u00fc bir s\u00f6zle\u015fme olu\u015fturdu\u011fundan muhatab\u0131n ilk yaz\u0131l\u0131 talebinde lehtar ya da banka riskin do\u011fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya da sona erdi\u011fini ileri s\u00fcremeyecek, \u00f6deme zorunda kalacaklard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

                                                              758 say\u0131l\u0131 kurallarda:<\/p>\n\n\n\n

                                                              • Mektubun tazmininin sadece mektubu veren banka \u015fubesinden veya mektupta belirtilen yerde istenebilmesi (Md. 14.a-i)<\/li>
                                                              • Muhatab\u0131n tazmin talebinde bulunurken, lehtar\u0131n y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini hangi bak\u0131mdan ihlal etti\u011fini bildirme zorunlulu\u011fu (Md. 15\/a)<\/li>
                                                              • Teminat mektubunda uzat ya da \u00f6de kayd\u0131 (Md.23\/a)<\/li>
                                                              • M\u00fccbir sebepler (Md.26)<\/li>
                                                              • Vadesiz teminat mektuplar\u0131n\u0131n 3 y\u0131l vadeli say\u0131lmas\u0131 (Md.25\/c)<\/li>
                                                              • Muhatab\u0131n tazmin talebi \u00fczerine lehtar\u0131n gecikmeksizin bilgilendirilmesi (Md. 16)<\/li>
                                                              • Bankan\u0131n tazmin talebini ald\u0131\u011f\u0131 tarihten itibaren be\u015f i\u015f g\u00fcn\u00fc i\u00e7inde uygunlu\u011funu inceleme, talebin uygun oldu\u011funu belirledi\u011finde veya be\u015f i\u015fg\u00fcn\u00fc s\u00fcreyi ge\u00e7irdi\u011finde \u00f6deme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc (Md. 20)<\/li>
                                                              • Bankan\u0131n tazmin talebini ancak, her bir uygunsuzluk konusunu belirterek ret edebilece\u011fi (Md. 26\/d)<\/li><\/ul>\n\n\n\n

                                                                gibi hususlar \u00fclkemizdeki teminat mektubu uygulamalar\u0131ndan ve Yarg\u0131 kararlar\u0131ndan farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n

                                                                Bu a\u00e7\u0131klamalar g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutuldu\u011funda;<\/p>\n\n\n\n

                                                                1. maddeye g\u00f6re \u2013 ayn\u0131 \u015fekilde Md. 16 ve Md. 22 \u2013 banka taraf\u0131ndan muhatab\u0131n tazmin talebini gecikmeksizin lehtara bildirilmesi ve bankan\u0131n Md. 20\/a be\u015f i\u015f g\u00fcn\u00fc i\u00e7inde \u00f6deme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc; lehtar\u0131n mahkemelerden ihtiyati tedbir karar\u0131 almas\u0131na imkan verecek; bu da teminat mektuplar\u0131na duyulan g\u00fcveni ortadan kald\u0131racakt\u0131r. Ayr\u0131ca lehtara tazmin talebi bildirilmeden muhataba \u00f6deme yap\u0131lmas\u0131 halinde, lehtar tazmin talebinin haks\u0131z oldu\u011fu ancak ihtiyati tedbir karar\u0131 almas\u0131n\u0131n engellendi\u011fi iddias\u0131nda bulunabilecektir.<\/li><\/ol>\n\n\n\n

                                                                  23\/a maddesi bu konuda farkl\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015f; muhatab\u0131n uzat ya da \u00f6de talebini i\u00e7eren bir teminat mektubu garanti veren bankan\u0131n 30 takvim g\u00fcn\u00fcn\u00fc a\u015fmayan bir s\u00fcre i\u00e7in \u00f6demeyi ask\u0131ya alma hakk\u0131n\u0131 tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

                                                                  23\/b maddesine g\u00f6re kontrgaranti veren banka, uzat ya da \u00f6de talebinin yap\u0131lmas\u0131 halinde teminat mektubunu veren bankan\u0131n \u00f6deme talebini ask\u0131ya ald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcreden 4 takvim g\u00fcn\u00fcn\u00fc a\u015fmayan bir s\u00fcre i\u00e7in \u00f6demeyi ask\u0131ya alabilecektir.<\/p>\n\n\n\n

                                                                  Uzat ya da \u00f6deme talepleri kabul edilerek s\u00fcre uzat\u0131l\u0131r ise \u00f6deme talebi geri \u00e7ekilmi\u015f say\u0131lacakt\u0131r. O takdirde muhatab\u0131n verilen s\u00fcre i\u00e7inde tazmin talebinde bulunabilece\u011fi \u2013 23. maddede a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmese dahi \u2013 kabul edilecektir. E\u011fer uzatma teklifleri kabul edilmez ise gerek garanti veren banka, gerekse kontrgaranti veren banka \u00f6deme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131nda olacak (Md. 23\/d) ya Md. 25\/c de akreditiflere paralel bi\u00e7imde her teminat mektubunun da vadeli olmas\u0131 gerekti\u011fi kabul edilerek, mektupta vade yoksa garanti d\u00fczenlendi\u011fi tarihten \u00fc\u00e7 y\u0131l sonra h\u00fck\u00fcmden d\u00fc\u015fecek, di\u011fer bir deyi\u015fle mektup 3 y\u0131l vadeli say\u0131lacakt\u0131r. Vadesiz bir kontrgaranti ise teminat mektubunun h\u00fck\u00fcmden d\u00fc\u015fmesinden 30 g\u00fcn sonra sona erecektir. Ancak bu d\u00fczenleme yeterli olmay\u0131p, gerek vadeli teminat mektuplar\u0131nda (Md. 25\/b) gerekse \u00fc\u00e7 y\u0131l vadeli kabul edilen teminat mektuplar\u0131nda BK. 110\/2. maddesindeki vade sonuna kadar \u2013 \u00fc\u00e7 y\u0131l\u0131n sonuna kadar tazmin talebinde bulunulmad\u0131\u011f\u0131 takdirde ibaresinin mutlaka teminat mektubuna ilavesi gerekecektir.<\/p>\n\n\n\n

                                                                  1. madde m\u00fccbir sebepleri d\u00fczenlenmektedir. \u00d6demeyi engelleyen ihtiyati tedbir gibi garanti veren bankan\u0131n ya da kontrgarantinin kontrol\u00fc d\u0131\u015f\u0131ndaki herhangi bir neden de m\u00fccbir sebep say\u0131lacakt\u0131r.<\/li><\/ol>\n\n\n\n

                                                                    M\u00fccbir sebebin varl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle garantinin vadesi son buldu\u011fu takdirde teminat mektubunun veya kontrgarantinin vadesi, vade tarihlerinden itibaren her defas\u0131nda 30 takvim g\u00fcnl\u00fck s\u00fcreler kadar uzat\u0131lacak ve talimat veren tarafa bildirilecektir.<\/p>\n\n\n\n

                                                                    Vadesinde tazmin talebi yap\u0131lm\u0131\u015f, ancak \u00f6demeden \u00f6nce m\u00fccbir sebep \u2013 tedbir konulmu\u015f ise \u2013 tedbir kalk\u0131nca \u00f6deme yap\u0131lacakt\u0131r. Bu durumda kontrgarantinin son bulmu\u015f olsa bile m\u00fccbir sebebin sona ermesinden sonraki 30 g\u00fcn i\u00e7inde teminat mektubunu d\u00fczenleyen banka kontrgarandan tazmin talebinde bulunabilecektir. Bunun i\u00e7in kontrgarantinin de 758 bir \u00f6rnek kurallara tabi oldu\u011fu belirtilmelidir.<\/p>\n\n\n\n

                                                                    33\/g maddesinde; muhatab\u0131n garanti alt\u0131ndaki haklar\u0131 ve elde edece\u011fi fonlar\u0131 \u2013 alacaklar\u0131 \u2013 bu temlike uygulanacak Yasa h\u00fck\u00fcmlerine tabi olmak \u00fczere temlik edebilece\u011fi kabul edildikten sonra ancak teminat mektubu veren banka garant\u00f6r temlik konusu fonlar\u0131 \u00f6demeyi kabul etmedi\u011fi s\u00fcrece, bu fonlar\u0131 temlik lehtar\u0131na \u2013 alana \u2013 \u00f6demekle y\u00fck\u00fcml\u00fc olmayacakt\u0131r denilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

                                                                    BK. 162. maddede s\u00f6zle\u015fme ile menedilmi\u015f olmad\u0131k\u00e7a, bor\u00e7lunun \u2013 garanti veren bankan\u0131n \u2013 r\u0131zas\u0131n\u0131 aramaks\u0131z\u0131n alacakl\u0131 \u2013 muhatap \u2013 alaca\u011f\u0131n\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir ki\u015fiye temlik edebilecektir. 33\/g maddesinde alacak temliki bor\u00e7lunun kabul\u00fcne ba\u011fl\u0131 tutuldu\u011fundan T\u00fcrk Hukuku a\u00e7\u0131s\u0131ndan da ge\u00e7erli say\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

                                                                    Yukar\u0131da de\u011finilen hususlar g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutuldu\u011funda, 758 say\u0131l\u0131 bir \u00f6rnek kurallar\u0131n teminat mektuplar\u0131n\u0131n garanti s\u00f6zle\u015fmesi niteli\u011fine, T\u00fcrk Hukuku uygulamas\u0131na ayk\u0131r\u0131 d\u00fc\u015fmeyecek ve bankalar\u0131 yeni riskler alt\u0131na sokmayacak \u015fekilde, 758 say\u0131l\u0131 Kurallar\u0131n uygulanmayacak maddelerinin teminat mektubunda belirtilmesi \u015fart\u0131 ile uygulanabilece\u011fi sonucuna var\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

                                                                    Kaynak : Prof. Dr. Seza Reiso\u011flu<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                                                                    BANKA TEM\u0130NAT MEKTUPLARI UYGULAMALARINDAORTAYA \u00c7IKAN BA\u015eLICA SORUNLAR I. G\u0130R\u0130\u015e Bilindi\u011fi gibi banka teminat mektuplar\u0131n\u0131n \u2013 BK. 110. madde d\u0131\u015f\u0131nda \u2013 yasal d\u00fczenlemesi bulunmamakta, i\u00e7erikleri itibariyle garanti s\u00f6zle\u015fmesi oldu\u011fu kabul edilen banka teminat mektuplar\u0131 uygulamas\u0131nda Yarg\u0131 kararlar\u0131 ve baz\u0131 hallerde Yarg\u0131tay\u2019\u0131n yan\u0131 s\u0131ra \u00f6zel Yasa h\u00fck\u00fcmleri de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutulmaktad\u0131r. Bu konferansta esas itibariyle Banka teminat […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1848,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-1847","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-finans"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.ahmetcemaliadir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1847","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.ahmetcemaliadir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.ahmetcemaliadir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ahmetcemaliadir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ahmetcemaliadir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1847"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.ahmetcemaliadir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1847\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1849,"href":"http:\/\/www.ahmetcemaliadir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1847\/revisions\/1849"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ahmetcemaliadir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1848"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.ahmetcemaliadir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1847"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ahmetcemaliadir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1847"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ahmetcemaliadir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1847"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}